Dưới đây là bản tổng hợp toàn bộ hệ thống quy định pháp lý điều chỉnh về Chế độ tiền lương của người lao động áp dụng trong năm 2026. Nội dung được bóc tách và cấu trúc hóa theo phương thức scannable, làm nổi bật các điểm điều chỉnh mới của hệ thống văn bản pháp quy nhằm giúp phòng Kế toán – Nhân sự thực thi chuẩn xác:

TỔNG HỢP QUY ĐỊNH VỀ TIỀN LƯƠNG CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG (CẬP NHẬT MỚI NHẤT NĂM 2026)

1. Bản chất và các cấu phần của Tiền lương (Điều 90)

Định nghĩa: Tiền lương là khoản tài chính mà bên sử dụng lao động trích trả cho người lao động dựa trên cơ sở thống nhất (thỏa thuận) để thực hiện công việc.

Cấu phần xương sống: Gồm có mức lương bám sát công việc/chức danh, hệ thống phụ cấp lương phối hợp cùng các khoản bổ sung khác.

Nguyên tắc định biên: Mức lương theo công việc hoặc chức danh tuyệt đối không được phép thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Chủ doanh nghiệp có nghĩa vụ bảo đảm quyền trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với hệ thống nhân sự đảm nhận vị trí công tác có giá trị ngang nhau.

2. Định biên Mức lương tối thiểu vùng năm 2026 (Điều 91)

Mức lương tối thiểu vùng là ngưỡng sàn thấp nhất bảo hộ cho nhân sự thực thi phần việc giản đơn nhất trong hoàn cảnh lao động bình thường nhằm cam đoan mức sống tối thiểu. Quy chuẩn này được xác lập phân tách theo vùng hành chính và ấn định theo mô hình tháng hoặc giờ.

???? Căn cứ bọc lót năm 2026: Kể từ ngày 01/01/2026, toàn bộ hệ thống doanh nghiệp thực hiện áp dụng nghiêm túc hạn mức tiền lương tối thiểu vùng bám sát chỉ dẫn tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP.

Chi tiết form mẫu bảng biểu tra cứu, quý độc giả xem tại chuyên mục: Mức lương tối thiểu vùng năm 2026 cập nhật mới nhất

3. Thiết lập Thang lương, Bảng lương và Định mức lao động (Điều 93)

Nghĩa vụ của doanh nghiệp: Chủ doanh nghiệp bắt buộc phải xây dựng hệ thống thang lương, bảng lương phối hợp cùng định mức lao động làm cơ sở gốc để tuyển mộ, sử dụng nhân sự và ghi nhận thù lao tại văn bản hợp đồng lao động.

Tiêu chí định mức: Mức lao động phải đạt ngưỡng trung bình bảo đảm đại đa số nhân sự thực hiện được mà hoàn toàn không phải kéo dài thời gian làm việc bình thường; bắt buộc phải vận hành áp dụng thử nghiệm trước khi ký ban hành chính thức.

Quy trình tham vấn: Doanh nghiệp phải thực hiện khâu lấy ý kiến đóng góp của đoàn thể tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, đồng thời tiến hành niêm yết công bố công khai minh bạch trọn bộ hệ thống thang bảng lương tại không gian nơi làm việc trước thời điểm triển khai.

Tham khảo cẩm nang nghiệp vụ liên quan tại đây:

Cách xây dựng thang bảng lương năm 2026 mới nhất

Mẫu hệ thống thang bảng lương mới nhất

4. Các nguyên tắc cốt lõi khi thực hiện trích chi trả lương (Điều 94)

Tính trực tiếp: Chủ doanh nghiệp phải tất toán lương trực tiếp, đầy đủ và đúng kỳ hạn cho người lao động. Hoàn cảnh nhân sự không thể nhận trực tiếp, doanh nghiệp được phép chi trả cho cá nhân nhận ủy quyền hợp pháp bám sát quy chuẩn dân sự.

Quyền tự quyết chi tiêu: Nghiêm cấm mọi hành vi can thiệp, hạn chế quyền tự chủ chi tiêu thu nhập của người lao động. Chủ doanh nghiệp tuyệt đối không được ép buộc nhân sự phải sử dụng tiền lương để mua sắm hàng hóa hoặc tiêu dùng chuỗi dịch vụ nội bộ của công ty hoặc các cơ sở độc lập do chủ doanh nghiệp chỉ định.

5. Căn cứ tính và Nghĩa vụ cấp Bảng kê trả lương (Điều 95)

Tiền lương trích chi được hạch toán bám sát dựa trên định mức thù lao đã đàm phán ghi nhận tại hợp đồng, phối hợp song hành với chỉ số năng suất lao động cùng chất lượng hoàn thành phần việc của nhân sự.

Quy chuẩn tiền tệ: Tiền lương xác lập và chi trả bắt buộc bằng đồng Việt Nam (VND). Loại trừ hoàn cảnh người lao động mang quốc tịch nước ngoài tác nghiệp tại Việt Nam thì được phép thỏa thuận tất toán bằng ngoại tệ.

Nghĩa vụ minh bạch thông tin: Mỗi kỳ trả lương, doanh nghiệp bắt buộc phải chuyển giao thông báo bảng kê trả lương (Payslip) tới người lao động. Nội dung văn bản phải bóc tách bộc lộ minh bạch các khoản: lương chính, tiền tăng ca làm thêm giờ, thù lao ca đêm đi kèm danh mục chi tiết cùng số tiền bị khấu trừ từ tiền lương (nếu phát sinh).

Đầu mối tra cứu công thức hành chính liên quan: Cách tính lương theo giờ, ngày, tuần, tháng theo công thức chuẩn

6. Hình thức chi trả lương & Chế tài siết chi phí Thuế TNDN (Điều 96)

A. Phương thức luân chuyển dòng tiền

Đôi bên tự do đàm phán thống nhất hình thức nhận lương bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản qua tài khoản cá nhân mở tại hệ thống ngân hàng. Kịch bản vận hành qua phương thức chuyển khoản ngân hàng, chủ doanh nghiệp gánh vác 100% trách nhiệm chi trả các loại phí liên đới trực tiếp tới khâu mở tài khoản và phí giao dịch chuyển tiền.

B. ???? Lưu ý đặc biệt kiểm soát chi phí hợp lý khi quyết toán Thuế TNDN

Căn cứ bám sát chỉ dẫn tại Nghị định số 320/2025/NĐ-CP điều chỉnh chi tiết Luật Thuế TNDN (chính thức phát huy giá trị pháp lý):

QUY CHUẨN KHẤU TRỪ CHI PHÍ TIỀN LƯƠNG: Hoàn cảnh tổ chức thực hiện chi trả tiền lương, thù lao công tác cho nhân sự với định mức định biên cho mỗi lần từ 5.000.000 đồng trở lên thì bắt buộc phải sở hữu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (Ủy nhiệm chi, chuyển khoản qua ngân hàng).

Hệ quả sai phạm: Trọi bộ các khoản chi thù lao đạt ngưỡng trên không chứng minh được dòng tiền qua ngân hàng mặc nhiên sẽ bị cơ quan Thuế loại trừ, không được ghi nhận vào danh mục chi phí được trừ khi xác định nghĩa vụ thuế TNDN của doanh nghiệp.

Đầu mối tra cứu nghiệp vụ Thuế: Chi phí tiền lương được trừ và không được trừ khi tính thuế TNDN

7. Quy chuẩn về Kỳ hạn thanh toán & Chế tài đền bù chậm muộn (Điều 97)

Doanh nghiệp thực hiện thiết lập chu kỳ chi trả lương bám sát theo tính chất vị trí việc làm của nhân sự:

 

Chế tài xử lý biến cố chậm muộn: B bối cảnh phát sinh tác nhân bất khả kháng, doanh nghiệp dù đã vận dụng trọn bộ hệ thống các giải pháp khắc phục nhưng vẫn lâm vào tình trạng chậm muộn lương thì tuyệt đối không được phép chậm quá mốc 30 ngày.

Trường hợp thời gian chậm muộn chạm hoặc vượt ngưỡng từ 15 ngày trở lên, chủ doanh nghiệp gánh vác nghĩa vụ phải đền bù thêm một khoản tiền cho người lao động, định mức tối thiểu bằng giá trị lãi suất tính toán dựa trên số tiền trả chậm nhân với mức lãi suất huy động tiền gửi kỳ hạn 01 tháng do ngân hàng nơi doanh nghiệp mở tài khoản chi lương công bố ngay tại thời điểm tất toán.

8. Tiền lương làm thêm giờ (Tăng ca), làm việc ca đêm & Điểm mới về miễn Thuế TNCN năm 2026 (Điều 98)

A. Định biên hệ số nhân thù lao tăng ca, ca đêm

Tiền lương tăng ca bình thường}= Đơn giá lương ngày thường X số định biên tương ứng

Tăng ca vào ngày làm việc thường nhật: Hệ số định biên áp dụng ít nhất bằng 150%.

Tăng ca vào ngày nghỉ hằng tuần (Chủ nhật/Ngày nghỉ định kỳ): Hệ số định biên áp dụng ít nhất bằng 200%.

Tăng ca vào các dịp đại lễ, tết, ngày nghỉ bảo lưu thù lao: Hệ số định biên áp dụng ít nhất bằng 300% (Hạn mức này chưa bao gồm tiền lương của ngày nghỉ lễ tết đối với nhóm nhân sự áp dụng cơ chế hưởng lương theo ngày).

Lao động ca đêm (Khung giờ từ 22h đêm đến 06h sáng hôm sau): Nhân sự được trích chi bổ sung ít nhất bằng 30% mức lương thực trả của ngày làm việc tiêu chuẩn thường nhật.

Tăng ca vào ban đêm (Tăng ca ca đêm): Ngoài việc thụ hưởng trọn vẹn thù lao tính theo khung làm thêm và khung ca đêm nêu trên, nhân sự mặc nhiên được tổ chức trích chi tăng cường thêm 20% tính theo đơn giá thù lao của phần việc thực hiện vào ban ngày của ngày làm việc tiêu chuẩn hoặc ngày nghỉ thường nhật, ngày lễ tết.

B. ⚡ Điểm đổi mới cốt lõi về chính sách ưu đãi Thuế TNCN năm 2026

Bắt đầu từ kỳ tính thuế năm 2026, căn cứ triển khai áp dụng chuẩn chỉnh theo điều khoản bọc lót tại khoản 8 Điều 4 thuộc văn bản Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15:

CHẾ ĐỘ MIỄN THUẾ TNCN: Trọn bộ khoản thu nhập cấu thành từ phần tiền lương trích trả cho thời gian làm việc vào ban đêm, tiền lương làm thêm giờ tăng ca, phối hợp cùng tiền lương, tiền công quy đổi tất toán cho hệ thống những ngày người lao động không nghỉ phép năm bám sát quy định pháp luật mặc nhiên được khép vào diện thu nhập miễn thuế TNCN tuyệt đối.

Đầu mối tra cứu bảng tính: Cách tính lương làm tăng ca thêm giờ ngày lễ năm 2026 mới nhất

9. Cơ chế trích chi Tiền lương trong chu kỳ Ngừng việc (Điều 99)

Bối cảnh cơ sở kinh doanh b bộc phát biến cố buộc phải tạm dừng vận hành sản xuất, tiền lương ngừng việc của nhân sự được phân định bám sát căn cứ lỗi sai ranh giới:

Biến cố bộc phát từ lỗi của bên sử dụng lao động: Người lao động được bảo lưu, nhận chi trả đầy đủ 100% định mức lương ghi nhận tại văn bản hợp đồng lao động.

Biến cố phát sinh do lỗi của chính người lao động: Cá nhân có lỗi không được nhận thù lao lương; hệ thống các nhân sự lao động khác trong cùng bộ phận, dây chuyền phải ngừng việc liên đới được trích trả lương bám sát theo định mức thỏa thuận đôi bên nhưng tuyệt đối không dưới ngưỡng sàn lương tối thiểu.

Ngừng việc do tác nhân khách quan (Sự cố mạng lưới điện, nước ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp; do thiên tai dịch họa, hỏa hoạn, dịch bệnh bùng phát nguy hiểm, biến cố chiến tranh địch họa; di dời nhà xưởng theo sắc lệnh của cơ quan công quyền hoặc vì bối cảnh lý do kinh tế khó khăn): Đôi bên tự do bàn bạc đàm phán thù lao bám sát giới hạn mốc thời gian:

Chu kỳ ngừng việc kéo dài từ 14 ngày làm việc trở xuống: Định mức lương ngừng việc đàm phán không được thấp hơn mức lương tối thiểu.

Chu kỳ ngừng việc vượt ngưỡng 14 ngày làm việc: Tiền lương do đôi bên tự thương thảo thỏa thuận nhưng bắt buộc phải cam đoan bảo hộ mức lương trong 14 ngày đầu tiên không được dưới ngưỡng lương tối thiểu vùng.

10. Chế độ quản lý và bảo đảm quyền lợi khi trả lương qua Người cai thầu (Điều 100)

Hoàn cảnh doanh nghiệp khai thác vận hành nguồn lực qua các chủ thể trung gian, người cai thầu, chủ doanh nghiệp (chủ chính) gánh vác trách nhiệm bắt buộc phải lập và lưu trữ hồ sơ danh sách kèm địa chỉ cụ thể của đối tượng cai thầu trung gian gộp song hành cùng bảng danh sách nhân sự tác nghiệp dưới quyền họ; giám sát cam đoan việc họ chấp hành nghiêm túc luật trả lương cùng công tác an toàn lao động.

Kịch bản đơn vị cai thầu trung gian trốn tránh, trì hoãn hoặc khuyết thiếu năng lực tất toán lương đầy đủ cho người lao động, doanh nghiệp chủ chính bắt buộc phải đứng ra chịu nghĩa vụ trách nhiệm trực tiếp chi trả thù lao lương và bảo đảm trọn vẹn các đãi ngộ lợi ích hợp pháp cho nhân sự đó.

Hậu chu kỳ tất toán bọc lót, chủ doanh nghiệp sở hữu quyền đưa ra đòi hỏi yêu cầu bên cai thầu đền bù tài chính hoặc đề xuất gửi cơ quan chức năng can thiệp giải quyết tranh chấp bám sát luật định.

11. Các trường hợp được quyền ứng trước Tạm ứng tiền lương (Điều 101)

Tạm ứng theo thỏa thuận: Nhân sự được ứng trước tiền lương bám sát các tiêu chí điều kiện do hai bên đàm phán thống nhất và doanh nghiệp tuyệt đối không được phép tính lãi suất đối với dòng tiền tạm ứng này.

Thực thi nghĩa vụ công dân: Hoàn cảnh người lao động tạm thời rời vị trí công tác để triển khai các nghĩa vụ công quyền từ 01 tuần trở lên, doanh nghiệp có trách nhiệm ứng trước khoản tài chính tương thích với quỹ ngày tạm nghỉ, giới hạn hạn mức trần tối đa không quá 01 tháng lương hợp đồng; nhân sự gánh vác trách nhiệm hoàn trả đầy đủ số tiền đã ứng.
Loại trừ miễn trừ: Đối tượng lao động nhận lệnh nhập ngũ bám sát Luật Nghĩa vụ quân sự mặc nhiên không thuộc diện áp dụng tạm ứng lương theo khoản này.

Nghỉ phép thường niên: M mốc thời điểm chuẩn bị bước vào kỳ nghỉ phép năm thường niên, người lao động được quyền đề xuất nhận khoản tạm ứng tài chính ít nhất bằng định mức thù lao của tổng số ngày nghỉ phép dự kiến.

12. Giới hạn hạn mức khấu trừ tiền lương hằng tháng (Điều 102)

Cẩm nang bọc lót cách tính khấu trừ:

Tỷ lệ trích bảo hiểm năm 2026 (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) mới nhất

Cách tính thuế thu nhập cá nhân năm 2026 từ tiền lương tiền công

13. Cơ chế thiết lập Chế độ thăng tiến nâng lương, nâng bậc và trợ cấp (Điều 103)

Trọn bộ hệ thống lộ trình thăng tiến, quy chế nâng bậc, nâng lương, các khoản phụ cấp lương thưởng bổ sung phối hợp cùng các giải pháp khuyến khích vật chất đối với nhân sự lao động sẽ do đôi bên chủ động đàm phán ghi nhận minh bạch trực tiếp inside nội dung của văn bản hợp đồng lao động, hồ sơ thỏa ước lao động tập thể hoặc thiết lập định biên công khai tại văn bản quy chế quy định riêng do người sử dụng lao động ký ban hành.

14. Quy chế Tiền thưởng trong doanh nghiệp (Điều 104)

Khoản tiền thưởng được cấu thành cấu phần dưới dạng dòng tiền tài chính hoặc khối tài sản vật chất hoặc các phương thức đãi ngộ độc lập khác mà chủ doanh nghiệp chủ động trích thưởng cho nhân sự, căn cứ dựa trên chỉ số kết quả vận hành sản xuất kinh doanh tổng thể của tổ chức gộp cùng mức độ hoàn thành trọng trách công tác của cá nhân người lao động.

Nghĩa vụ ban hành quy chế: Toàn bộ hệ thống tiêu chí, định mức trích chi tiền thưởng phải được chủ doanh nghiệp lập quy hoạch thiết lập thành văn bản Quy chế thưởng chính thức. Văn bản quy chế này chỉ được phép ký ban hành hậu chu kỳ doanh nghiệp tổ chức phiên tham khảo, ghi nhận ý kiến đóng góp từ phía đoàn thể tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, đồng thời bắt buộc phải tiến hành niêm yết thông báo công khai rộng rãi ngay tại không gian cơ sở làm việc trước khi đi vào vận hành thực tế.