CẨM NANG XỬ LÝ CHI PHÍ TÀI TRỢ VÀ TỔN THẤT THIÊN TAI ĐƯỢC TRỪ KHI TÍNH THUẾ TNDN

(Hệ thống hóa toàn diện theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP và Thông tư 20/2026/TT-BTC áp dụng cho kỳ tính thuế từ năm 2025 - 2026 trở đi)

I. CÁC KHOẢN CHI TÀI TRỢ ĐƯỢC TÍNH VÀO CHI PHÍ ĐƯỢC TRỪ

Để các khoản chi tài trợ thực tế phát sinh được cơ quan thuế chấp nhận là chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, doanh nghiệp cần tài trợ đúng đối tượng luật định, cụ thể gồm các nhóm sau:

Tài trợ Giáo dục: Cấp cho các trường học công lập, dân lập, tư thục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân mà không nhằm mục đích góp vốn, mua cổ phần; tài trợ cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy, học tập; tài trợ các hoạt động thường xuyên của nhà trường; tài trợ học bổng trực tiếp cho học sinh, sinh viên hoặc thông qua các cơ sở giáo dục, tổ chức có chức năng huy động; tài trợ các cuộc thi môn học trong trường dành cho người học; tài trợ lập các Quỹ khuyến học giáo dục.

Tài trợ Y tế: Cấp cho các cơ sở y tế hợp pháp không nhằm mục đích góp vốn, mua cổ phần; tài trợ thiết bị y tế, dụng cụ y tế, thuốc chữa bệnh; tài trợ hoạt động thường xuyên của các tổ chức được cấp phép khám chữa bệnh; tài trợ trực tiếp cho người bệnh thông qua cơ quan, tổ chức có chức năng huy động tài trợ.

Tài trợ Văn hóa: Cấp cho các bảo tàng, thư viện được thành lập hợp pháp (không nhằm mục đích góp vốn, mua cổ phần); tài trợ trực tiếp cho hoạt động thường xuyên của Quỹ bảo tồn di sản văn hóa; tài trợ cho các đơn vị này thông qua tổ chức có chức năng huy động theo quy định.

Tài trợ phòng, chống, khắc phục thiên tai, dịch bệnh: Tài trợ trực tiếp cho các tổ chức được thành lập và hoạt động hợp pháp; tài trợ cho các cá nhân bị thiệt hại thực tế thông qua một cơ quan, tổ chức có chức năng huy động tài trợ.

Tài trợ làm nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết: Tài trợ bằng tiền hoặc hiện vật để xây nhà cho các đối tượng chính sách (người có công; đối tượng bảo trợ xã hội nhận trợ cấp ngân sách; hộ nghèo, hộ cận nghèo và các trường hợp khác theo quy định), thực hiện trực tiếp hoặc qua tổ chức có chức năng huy động.

Tài trợ cho địa bàn đặc biệt khó khăn: Tài trợ bằng tiền hoặc hiện vật cho địa phương thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo chương trình của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ (gồm cả tài trợ xây hạ tầng theo đề án được phê duyệt).

Tài trợ Nghiên cứu khoa học, Chuyển đổi số: Tài trợ bằng tiền hoặc hiện vật cho hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cấp cho các tổ chức, cá nhân theo quy định pháp luật chuyên ngành.

II. NGUYÊN TẮC TRỪ CHI PHÍ TỔN THẤT THIÊN TAI, DỊCH BỆNH

Doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ đối với phần giá trị tổn thất do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, thảm họa, tai nạn bất ngờ hoặc trường hợp bất khả kháng khác khi đáp ứng các quy tắc sau:

$$text{Giá trị tổn thất được trừ} = text{Tổng giá trị tổn thất thực tế} - text{Phần được cơ quan bảo hiểm hoặc bên thứ ba bồi thường} text{}$$

⚠️ Lưu ý về thời điểm nhận tiền đền bù: Trường hợp doanh nghiệp nhận được khoản tiền bồi thường ở kỳ tính thuế khác với kỳ phát sinh khoản tổn thất (và tại kỳ tổn thất doanh nghiệp chưa trừ khoản bồi thường này), thì doanh nghiệp phải hạch toán khoản bồi thường nhận được vào Thu nhập khác của kỳ thực tế phát sinh khoản bồi thường đó.

III. BỘ HỒ SƠ CHỨNG TỪ BẮT BUỘC ĐỂ GIẢI TRÌNH QUYẾT TOÁN

Mỗi khoản chi chi tiết cần phải có đầy đủ bộ hồ sơ minh chứng hợp lệ được lưu trữ tại doanh nghiệp để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu thanh tra, kiểm tra:

1. Đối với các khoản chi tài trợ (Theo Thông tư 20/2026/TT-BTC)

2. Đối với hồ sơ chứng minh tổn thất do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn

Khi phát sinh thiệt hại vật chất không được đền bù, doanh nghiệp bắt buộc phải lập và lưu trữ bộ hồ sơ gồm các chứng từ sau:

Biên bản kiểm kê giá trị tài sản, hàng hóa bị tổn thất do doanh nghiệp lập. Biên bản phải xác định rõ ràng: Giá trị tổn thất, nguyên nhân xảy ra tổn thất, trách nhiệm của các tổ chức hoặc cá nhân liên quan; chủng loại, số lượng, đơn giá và giá trị tài sản, hàng hóa có khả năng thu hồi được (nếu có).

Bảng kê chi tiết xuất nhập tồn hàng hóa bị tổn thất do đại diện hợp pháp của doanh nghiệp kiểm tra, xác nhận, ký tên và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Hồ sơ bồi thường thiệt hại thực tế đã được cơ quan bảo hiểm chấp nhận đền bù (nếu có).

Hồ sơ pháp lý quy định rõ trách nhiệm bồi thường của tổ chức, cá nhân đối với thiệt hại phát sinh (nếu có).