google-site-verification=UUyX9etziW5VvF-yD44uBQdTGifLZ1mK4WwEJzKhUWk
Quy định về hạn mức thanh toán không dùng tiền mặt đối với tiền lương, tiền công theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP và hướng dẫn tại Công văn số 218/CST-TN ngày 27/01/2026 của Bộ Tài chính là một bước ngoặt lớn thay đổi hoàn toàn thói quen chi trả lương bằng tiền mặt của rất nhiều doanh nghiệp hiện nay.
Dưới đây là cẩm nang tổng hợp, phân tích chi tiết quy định này và giải pháp xử lý bộ hồ sơ lương cho kế toán áp dụng từ năm tài chính 2026.
Căn cứ theo các văn bản quy phạm pháp luật mới nhất, điều kiện để chi phí tiền lương, tiền công được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN được siết chặt về phương thức dòng tiền:
Mức trần bắt buộc chuyển khoản: Doanh nghiệp chi trả tiền lương, tiền công cho người lao động từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên bắt buộc phải thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản ngân hàng).
Chế tài khi vi phạm: Toàn bộ khoản chi trả tiền lương từ 05 triệu đồng trở lên trong ngày/từng lần nếu doanh nghiệp thực hiện chi trả bằng tiền mặt sẽ bị loại hoàn toàn khỏi chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, không phân biệt người lao động đó là nhân sự chính thức hay lao động thời vụ.
Kế toán cần phân định rõ mốc thời gian khi thực hiện thanh tra, kiểm tra hoặc quyết toán thuế để tránh bị phạt oan:
Giai đoạn trước ngày 15/12/2025: Doanh nghiệp thực hiện chi trả tiền lương, tiền công bằng tiền mặt hay chuyển khoản (dù trên 5 triệu đồng hay dưới 5 triệu đồng) thì vẫn được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, miễn là có đầy đủ hồ sơ lương (HĐLĐ, bảng lương, chữ ký nhận tiền).
Giai đoạn từ ngày 15/12/2025 trở đi: Đây là thời điểm Nghị định 320/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành. Mọi khoản chi trả tiền lương từ 05 triệu đồng trở lên bắt buộc phải có chứng từ chuyển khoản ngân hàng thì mới được công nhận là chi phí hợp lý.
Công văn số 218/CST-TN đã làm rõ các kịch bản thực tế phát sinh tại doanh nghiệp khi triển khai quy định này:
Hạn mức 05 triệu đồng được tính trên tổng số tiền thực tế doanh nghiệp chi trả cho một người lao động trong một lần hoặc trong cùng một ngày.
Ví dụ: Lương tháng của nhân viên A là 8 triệu đồng. Nếu doanh nghiệp chia làm 2 lần chi trả trong tháng: Tạm ứng đợt 1 là 3 triệu đồng (chi tiền mặt) và thanh toán đợt 2 là 5 triệu đồng (chuyển khoản). Lần chi trả đợt 2 từ 5 triệu đồng trở lên nên bắt buộc phải chuyển khoản thì mới được trừ. Để an toàn tuyệt đối cho toàn bộ 8 triệu đồng chi phí lương, doanh nghiệp nên thực hiện chuyển khoản cho cả 2 đợt.
Nhiều doanh nghiệp thường thuê nhân công bốc xếp, vận chuyển, giao khoán việc ngắn hạn và trả tiền mặt sau khi xong việc. Công văn 218/CST-TN nhấn mạnh: Đối tượng nhận thu nhập là lao động thời vụ nếu tổng mức chi trả từng lần từ 05 triệu đồng trở lên vẫn phải chuyển khoản qua ngân hàng. Nếu chi tiền mặt, doanh nghiệp sẽ bị loại chi phí TNDN cho khoản thuê nhân công này.
Để bảo vệ chi phí tiền lương trước cơ quan thuế dưới áp lực của quy định mới, kế toán doanh nghiệp cần chủ động thực hiện các giải pháp sau:
Chuẩn hóa Quy chế tài chính/Quy chế lương: Bổ sung điều khoản quy định rõ phương thức chi trả tiền lương, tiền công, tiền thưởng và các khoản phụ cấp của doanh nghiệp được thực hiện thông qua tài khoản ngân hàng của người lao động.
Đồng loạt mở tài khoản ngân hàng cho nhân sự: Yêu cầu toàn bộ nhân viên, kể cả lao động thời vụ ký hợp đồng dưới 3 tháng, cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng chính chủ. Doanh nghiệp có thể liên hệ ngân hàng mở tài khoản thẻ đồng loạt cho nhân viên để thuận tiện cho việc lập lệnh chuyển tiền theo lô (Payroll).
Khớp chứng từ dòng tiền: Khi chuyển khoản lương, nội dung chuyển khoản phải ghi rõ ràng (Ví dụ: "Cong ty [Ten_Cong_ty] thanh toan luong thang 01/2026 cho nhan vien [Ten_Nhan_vien]"). Chứng từ giấy nộp tiền, ủy nhiệm chi hoặc bảng kê chuyển tiền ngân hàng phải được lưu trữ cùng với Bảng tính lương và Hợp đồng lao động để làm căn cứ giải trình.