Hướng dẫn cách chuyển số dư các tài khoản trên sổ kế toán từ thông tư 200/2014/TT-BTC sang thông tư 99/2025/TT-BTC

Theo quy định tại Điều 29 của Thông tư 99/2025/TT-BTC, Thông tư này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng đối với năm tài chính được thực hiện từ ngày 01/01/2026 trở đi. Khi chuyển sang áp dụng chế độ kế toán mới, doanh nghiệp cần thực hiện chuyển đổi số dư một số tài khoản kế toán theo quy định.

1. Các tài khoản doanh nghiệp phải thực hiện chuyển đổi

Doanh nghiệp căn cứ vào số dư của các tài khoản chi tiết như TK 111, TK 112, TK 113, TK 121, TK 153, TK 154, TK 156, TK 211, TK 212 và TK 213 để thực hiện chuyển đổi lại hệ thống tài khoản chi tiết cho phù hợp với nhu cầu quản lý thực tế của đơn vị nếu cần.

Đối với trường hợp doanh nghiệp tham gia góp vốn vào hợp đồng hợp tác kinh doanh nhưng không phải là đơn vị thực hiện kế toán cho hợp đồng, nếu tại thời điểm Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực mà hợp đồng hợp tác kinh doanh vẫn chưa kết thúc thì doanh nghiệp căn cứ vào số dư chi tiết của TK 138 - Phải thu khác liên quan đến phần vốn góp hợp tác kinh doanh không đồng kiểm soát để chuyển sang TK 2281 - Đầu tư góp vốn vào đơn vị khác theo đúng bản chất khoản đầu tư được hướng dẫn tại Thông tư mới.

Đối với các khoản chi phí nâng cấp, cải tạo tài sản cố định còn dở dang đang phản ánh tại TK 2413 - Sửa chữa lớn TSCĐ thì doanh nghiệp thực hiện chuyển sang TK 2414 - Nâng cấp, cải tạo TSCĐ.

Ngoài ra, số dư Có chi tiết của TK 338 - Phải trả, phải nộp khác liên quan đến khoản phải trả cổ tức, lợi nhuận cũng phải chuyển sang TK 332 - Phải trả cổ tức, lợi nhuận.

Đối với nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản và nguồn kinh phí đã hình thành tài sản cố định đang theo dõi tại TK 441 và TK 466 thì doanh nghiệp thực hiện chuyển sang TK 4118 - Vốn khác theo quy định mới.

2. Điều chỉnh các nội dung liên quan khác

Các khoản mục đang được doanh nghiệp phản ánh chi tiết trên các tài khoản kế toán nhưng không còn phù hợp với hướng dẫn tại Thông tư 99/2025/TT-BTC thì cần được rà soát và điều chỉnh lại cho đúng quy định hiện hành.

Điều 30. Điều khoản chuyển tiếp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Kế toán thuế Đà Nẵng xin chia sẻ thêm một số nội dung chuyển tiếp đáng chú ý tại Điều 30 của Thông tư 99/2025/TT-BTC như sau:

Nguyên tắc áp dụng khi thay đổi chính sách kế toán

Trường hợp doanh nghiệp thay đổi chính sách kế toán do lần đầu áp dụng các quy định mới của pháp luật, Chuẩn mực kế toán Việt Nam hoặc chế độ kế toán mà đã có hướng dẫn cụ thể về phương pháp chuyển đổi như điều chỉnh hồi tố, hồi tố đơn giản hoặc phi hồi tố thì doanh nghiệp phải thực hiện theo các hướng dẫn đó.

Trong đó, phương pháp điều chỉnh hồi tố hoặc phi hồi tố được thực hiện theo quy định tại Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 29 về thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và sai sót.

Đối với phương pháp điều chỉnh hồi tố đơn giản, doanh nghiệp không phải trình bày lại số liệu so sánh của các kỳ trước mà xác định ảnh hưởng lũy kế tại ngày đầu tiên áp dụng chính sách kế toán mới để điều chỉnh vào các khoản mục tài sản, công nợ, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối hoặc các khoản mục vốn chủ sở hữu có liên quan.

Nếu việc thay đổi chính sách kế toán không có yêu cầu điều chỉnh hồi tố hoặc hồi tố đơn giản thì doanh nghiệp được áp dụng phương pháp điều chỉnh phi hồi tố.

Trường hợp doanh nghiệp tự nguyện thay đổi chính sách kế toán thì phải áp dụng phương pháp điều chỉnh hồi tố đối với nội dung thay đổi đó.

Xử lý chiết khấu và phụ trội trái phiếu

Đối với doanh nghiệp đầu tư trái phiếu có phát sinh khoản chiết khấu hoặc phụ trội trái phiếu mà đến thời điểm Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực, trái phiếu vẫn chưa đến hạn thanh toán thì doanh nghiệp được lựa chọn áp dụng phương pháp điều chỉnh hồi tố hoặc điều chỉnh hồi tố đơn giản khi lập Báo cáo tài chính của kỳ đầu tiên áp dụng Thông tư này.

Xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái

Nếu doanh nghiệp phát sinh chênh lệch tỷ giá hối đoái trong quá trình chuyển đổi đơn vị tiền tệ ghi sổ kế toán từ Đồng Việt Nam sang đơn vị tiền tệ khác hoặc ngược lại và khoản chênh lệch này đang được phản ánh tại TK 412 - Chênh lệch đánh giá lại tài sản thì doanh nghiệp thực hiện kết chuyển sang TK 4211 - Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối.

Đồng thời, doanh nghiệp phải trình bày rõ nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của việc chuyển đổi trên Bản thuyết minh Báo cáo tài chính.

Quy định về trích trước chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định

Trường hợp doanh nghiệp đang thực hiện trích trước chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định nhưng đến thời điểm Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực mà việc sửa chữa vẫn chưa được thực hiện thì doanh nghiệp không tiếp tục trích trước khoản chi phí này.

Khi phát sinh hoạt động sửa chữa thực tế, doanh nghiệp thực hiện kết chuyển giữa số chi phí thực tế và khoản đã trích trước. Phần chênh lệch giữa số đã trích và chi phí thực tế phát sinh được phân bổ dần vào chi phí sản xuất kinh doanh của các kỳ tiếp theo.