Cách hạch toán TK 151 - Hàng mua đang đi đường theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Tài khoản 151 - Hàng mua đang đi đường là gì?

TK 151 được sử dụng để theo dõi giá trị các loại hàng hóa, vật tư như nguyên liệu, vật liệu, công cụ dụng cụ đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp nhưng tại thời điểm ghi nhận vẫn chưa được nhập kho và đang trong quá trình vận chuyển hoặc chờ kiểm nhận.

Các loại hàng hóa, vật tư được xem là hàng mua đang đi đường bao gồm:

• Hàng hóa, vật tư đã mua và đã thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán nhưng vẫn còn lưu giữ tại kho của người bán, bến cảng, kho ngoại quan, bến bãi hoặc đang vận chuyển về doanh nghiệp.
• Hàng hóa, vật tư đã được chuyển đến doanh nghiệp nhưng chưa hoàn tất thủ tục kiểm tra chất lượng hoặc kiểm nhận nhập kho.

Việc ghi nhận hàng mua đang đi đường trên TK 151 phải tuân thủ nguyên tắc giá gốc theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 về hàng tồn kho.

Trong quá trình hoạt động, khi doanh nghiệp nhận được hóa đơn mua hàng nhưng hàng hóa chưa về đến kho thì chưa thực hiện ghi sổ kế toán ngay mà lưu chứng từ để theo dõi riêng.

Nếu trong kỳ hàng hóa đã về kho thì kế toán ghi nhận trực tiếp vào các tài khoản hàng tồn kho tương ứng như TK 152, TK 153,...

Trường hợp đến cuối kỳ kế toán hàng vẫn chưa về, doanh nghiệp phải ghi nhận vào TK 151. Tùy nhu cầu quản lý, doanh nghiệp có thể mở sổ chi tiết theo từng loại vật tư, từng lô hàng hoặc từng hợp đồng mua bán.

1. Kết cấu và nội dung phản ánh của TK 151

Số dư bên Nợ:
Phản ánh giá trị hàng hóa, vật tư đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp nhưng vẫn chưa nhập kho tại thời điểm cuối kỳ kế toán.

2. Phương pháp hạch toán các nghiệp vụ liên quan đến TK 151

2.1. Cuối kỳ hàng chưa về kho

Tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán, nếu doanh nghiệp đã nhận được hóa đơn mua hàng nhưng hàng hóa, vật tư vẫn chưa về nhập kho và thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, kế toán ghi:

Nợ TK 151 - Hàng mua đang đi đường
Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ
    Có các TK 111, 112, 141, 331,...

Nếu thuế GTGT đầu vào không đủ điều kiện khấu trừ thì giá trị hàng mua được ghi nhận bao gồm cả phần thuế GTGT.

2.2. Hàng về nhập kho hoặc đưa vào sử dụng ở kỳ sau

Sang kỳ kế toán tiếp theo, khi hàng hóa hoặc vật tư đã về nhập kho hoặc được sử dụng ngay cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, căn cứ hóa đơn và chứng từ liên quan, ghi:

Nợ các TK 152, 153, 156, 621,...
    Có TK 151 - Hàng mua đang đi đường

2.3. Hàng mua giao thẳng cho khách hàng hoặc gửi bán

Trường hợp hàng hóa, vật tư đang đi đường không nhập kho mà được giao trực tiếp từ kho người bán, bến cảng hoặc bến bãi đến khách hàng, đại lý hoặc đơn vị nhận ký gửi, kế toán ghi:

Nợ TK 157 - Hàng gửi đi bán
Nợ TK 632 - Giá vốn hàng bán
    Có TK 151 - Hàng mua đang đi đường

2.4. Hàng mua đang đi đường bị hao hụt hoặc mất mát

Khi phát hiện hàng hóa, vật tư bị thiếu hụt hoặc mất mát ngay tại thời điểm nhập kho hoặc chuyển thẳng đi bán, căn cứ hồ sơ và chứng từ liên quan, ghi nhận:

Nợ TK 138 - Phải thu khác (1381, 1388)
    Có TK 151 - Hàng mua đang đi đường

Khoản ghi nhận này dùng để theo dõi trách nhiệm bồi thường hoặc xử lý tổn thất theo quyết định của doanh nghiệp.

Liên hệ Kế toán Thuế Đà Nẵng để được tư vấn chi tiết 0983 542 571