Chi tiết hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp mới nhất đã được ban hành tại Phụ lục II của Thông tư 99/2025/TT-BTC. Các đơn vị kinh doanh cần lưu ý mốc thời gian quan trọng: Thông tư này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được áp dụng bắt đầu từ năm tài chính 2026.
Cơ cấu hệ thống tài khoản theo chuẩn Thông tư 99/2025/TT-BTC bao gồm:
71 tài khoản cấp 1
101 tài khoản cấp 2
10 tài khoản cấp 3
2 tài khoản cấp 4
???? Lộ Trình Chuyển Đổi Kế Toán (Đặc Biệt Chú Ý)
Việc chuyển giao từ chế độ cũ sang chế độ mới được quy định rõ như sau:
Đối với kỳ Báo cáo tài chính năm 2025: Các doanh nghiệp tiếp tục hoàn thiện sổ sách, biểu mẫu và hạch toán hoàn toàn theo quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC.
Từ năm tài chính 2026 trở đi: Bắt buộc các đơn vị đang dùng Thông tư 200 phải nâng cấp, chuyển sang sử dụng toàn bộ hệ thống tài khoản mới của Thông tư 99/2025/TT-BTC để ghi nhận các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
Lưu ý riêng: Đối với những công ty đang thực hiện chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Thông tư 133/2016/TT-BTC thì tiếp tục duy trì áp dụng bình thường.
Để giúp các kế toán viên nắm bắt sâu hơn về vấn đề này, chuyên gia tại Kế Toán Thuế Đà Nẵng xin diễn giải chi tiết một số nguyên tắc cốt lõi:
Tuân thủ hệ thống chuẩn: Người làm kế toán có trách nhiệm sử dụng đúng các tài khoản tại Phụ lục II để phản ánh các giao dịch tài chính của công ty.
Quyền linh hoạt tinh chỉnh: Nhằm đáp ứng đặc thù quản trị nội bộ, doanh nghiệp hoàn toàn được phép chủ động sửa đổi, bổ sung (tên gọi, số hiệu, kết cấu) của các tài khoản kế toán. Tuy nhiên, việc "chế tác" này phải tuân thủ nguyên tắc: Đảm bảo phân loại đúng bản chất kinh tế, không hạch toán trùng lặp, tuân thủ chuẩn mực kế toán và tuyệt đối không làm sai lệch các chỉ tiêu trình bày trên Báo cáo tài chính.
Yêu cầu về mặt pháp lý khi tinh chỉnh: Nếu có sự thay đổi so với bản gốc, ban giám đốc phải ban hành "Quy chế hạch toán kế toán" bằng văn bản, giải trình rõ lý do điều chỉnh và chịu trách nhiệm pháp lý về quyết định này. Nếu không có nhu cầu sửa đổi, cứ áp dụng y nguyên Phụ lục II.
Xử lý các nghiệp vụ mới: Trong quá trình vận hành, nếu nảy sinh các giao dịch chưa có hướng dẫn cụ thể trong Thông tư 99, kế toán viên sẽ bám sát vào bản chất giao dịch, kết hợp với Luật Kế toán và Chuẩn mực kế toán Việt Nam để tự xác định phương pháp hạch toán phù hợp.
Vào thời điểm giao thời, việc kết chuyển số dư phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước sau:
Nhóm tài sản/vật tư: Kế toán chủ động sắp xếp, phân bổ lại số dư chi tiết của các TK 111, 112, 113, 121, 153, 154, 156, 211, 212, 213 sao cho khớp với mô hình quản lý hiện tại của tổ chức.
Đối với Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC): Nếu công ty đem tài sản đi góp vốn (dạng không đồng kiểm soát) và hợp đồng vẫn đang chạy khi Thông tư 99 có hiệu lực, kế toán phải bốc phần giá trị góp vốn đang treo ở TK 138 (Phải thu khác) chuyển thẳng sang TK 2281 (Đầu tư góp vốn vào đơn vị khác) để trả về đúng bản chất kinh tế.
Tách bạch Nâng cấp & Sửa chữa TSCĐ: Cần lọc chi phí nâng cấp/cải tạo dở dang đang nằm ở TK 2413 (Sửa chữa lớn TSCĐ) để kết chuyển sang tài khoản mới mã TK 2414 (Nâng cấp, cải tạo TSCĐ).
Hạch toán Cổ tức, Lợi nhuận: Toàn bộ dư Có đang phản ánh khoản phải trả cổ tức tại TK 338 (Phải trả, phải nộp khác) sẽ được dời sang tài khoản chuyên biệt là TK 332 (Phải trả cổ tức, lợi nhuận).
Gom Nguồn vốn: Số dư của hai tài khoản là TK 441 (Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản) và TK 466 (Nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ) sẽ được nhập chung lại và chuyển sang TK 4118 (Vốn khác).
Cuối cùng, nếu trên sổ sách còn bất kỳ khoản mục nào đang phản ánh chi tiết mà bị lệch so với quy chuẩn mới, kế toán viên bắt buộc phải thực hiện các bút toán điều chỉnh để đồng bộ 100% với Thông tư 99/2025/TT-BTC.