Căn cứ theo quy định tại Chương III và Chương XI của Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, bản chất pháp lý của Hợp đồng lao động (HĐLĐ) cùng các quy định cốt lõi về chủ thể và độ tuổi lao động được hệ thống hóa lại một cách rõ ràng, dễ tra cứu như sau:

I. Bản chất và nhận diện Hợp đồng lao động (Điều 13)

Về bản chất, Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động (NLĐ) và người sử dụng lao động (NSDLĐ) về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.

⚠️ Lưu ý cốt lõi để tránh rủi ro pháp lý: Pháp luật quy định rất rõ: Dù hai bên có cố tình ký kết bằng bất kỳ tên gọi nào khác (như Hợp đồng cộng tác viên, Hợp đồng đối tác, Thỏa thuận hợp tác kinh doanh...) nhưng nếu nội dung bên trong thể hiện có 3 yếu tố: (1) Việc làm có trả công/lương, (2) Có thù lao tiền lương, (3) Có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên, thì văn bản đó hiển nhiên được tính là Hợp đồng lao động.

Thời điểm giao kết: Doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn tất việc ký kết HĐLĐ với người lao động trước khi nhận họ vào làm việc thực tế tại đơn vị.

II. Xác định tư cách chủ thể trong quan hệ lao động

• Người sử dụng lao động (NSDLĐ): Là doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình hoặc cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo thỏa thuận. Trường hợp NSDLĐ là cá nhân thì bắt buộc phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của pháp luật dân sự.
• Người lao động (NLĐ): Là người trực tiếp làm việc cho NSDLĐ theo thỏa thuận, được trả lương và bắt buộc phải chịu sự quản lý, điều hành, giám sát từ phía NSDLĐ.

III. Quy định nghiêm ngặt về độ tuổi lao động tối thiểu (Điều 143)

Theo luật định, độ tuổi lao động tối thiểu của người lao động là đủ 15 tuổi (trong điều kiện lao động bình thường). Đối với những trường hợp sử dụng lao động chưa thành niên (dưới 18 tuổi), doanh nghiệp phải tuân thủ các giới hạn công việc nghiêm ngặt theo từng nấc độ tuổi sau: