Hướng dẫn kê khai chỉ tiêu 37 và 38 trên tờ khai thuế gtgt

Chỉ tiêu [37] và Chỉ tiêu [38] nằm tại Mục IV (Điều chỉnh tăng, giảm thuế giá trị gia tăng còn được khấu trừ của các kỳ trước) trên tờ khai thuế GTGT mẫu số 01/GTGT. Một lưu ý cốt lõi mà kế toán cần nằm lòng là hai chỉ tiêu này chỉ được sử dụng để điều chỉnh số thuế GTGT đầu vào còn được khấu trừ, tuyệt đối không dùng để điều chỉnh tăng hoặc giảm nghĩa vụ thuế đầu ra.

Chỉ tiêu [37] (Điều chỉnh giảm thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước): Sử dụng khi doanh nghiệp cần giảm số thuế đầu vào được khấu trừ chuyển kỳ sau.

Chỉ tiêu [38] (Điều chỉnh tăng thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước): Sử dụng khi doanh nghiệp được tăng số thuế đầu vào được khấu trừ chuyển kỳ sau.

1. Các trường hợp cụ thể kê khai chỉ tiêu 37 và 38 trên htkk

Doanh nghiệp thực hiện nhập số liệu vào hai chỉ tiêu này khi phát sinh một trong ba trường hợp nghiệp vụ dưới đây:

Trường hợp 1: Điều chỉnh số liệu theo tờ khai bổ sung mẫu 01/KHBS

Khi doanh nghiệp thực hiện tự rà soát và nộp tờ khai điều chỉnh bổ sung cho các kỳ tính thuế trước, nếu kết quả điều chỉnh làm thay đổi số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau, kế toán căn cứ vào số liệu tại Mục II của Bản giải trình khai bổ sung (Mẫu số 01/KHBS):

Nếu Chỉ tiêu [12] (Tăng, giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau) có kết quả dương (số tiền hiển thị thông thường, không nằm trong ngoặc đơn): Kế toán nhập số tiền này vào Chỉ tiêu [38] trên tờ khai chính thức của kỳ tính thuế hiện tại (kỳ thực hiện nộp tờ khai bổ sung).

Nếu Chỉ tiêu [12] có kết quả âm (số tiền hiển thị trong dấu ngoặc đơn): Kế toán nhập giá trị tuyệt đối của số tiền này vào Chỉ tiêu [37] trên tờ khai chính thức của kỳ tính thuế hiện tại.

Ví dụ: Trong quý 3 năm 2026, doanh nghiệp phát hiện tờ khai quý 1 năm 2026 có sai sót làm giảm số thuế được khấu trừ. Kế toán lập tờ khai bổ sung cho quý 1 năm 2026. Kết quả tại Chỉ tiêu [12] trên mẫu 01/KHBS hiển thị số dương 5.000.000 đồng. Kế toán sẽ nhập 5.000.000 đồng vào Chỉ tiêu [38] trên tờ khai chính thức lần đầu của quý 3 năm 2026.

Trường hợp 2: Điều chỉnh theo quyết toán, kết luận của cơ quan thuế

Khi doanh nghiệp nhận được quyết định xử lý, kết luận thanh tra hoặc kiểm tra thuế của cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên quan đến việc điều chỉnh số thuế khấu trừ của các kỳ trước, doanh nghiệp thực hiện nhập trực tiếp số liệu vào Chỉ tiêu [37] hoặc [38] trên tờ khai chính thức của kỳ tính thuế nhận được văn bản kết luận đó mà hoàn toàn không phải lập hồ sơ khai bổ sung.

Trường hợp 3: Điều chỉnh đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp từ 5 triệu đồng trở lên

Căn cứ theo quy định tại Điểm g Khoản 2 Điều 26 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 4 Nghị định số 144/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 20/06/2026):

Đối với các hóa đơn mua hàng trả chậm, trả góp có giá trị từ 5.000.000 đồng trở lên, khi chưa đến hạn thanh toán theo hợp đồng, doanh nghiệp vẫn được kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào bình thường.

Đến kỳ hạn thanh toán ghi trên hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng, nếu doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện thanh toán và chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản ngân hàng), kế toán bắt buộc phải kê khai điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ tương ứng vào Chỉ tiêu [37] của kỳ tính thuế phát sinh hạn thanh toán đó.

Sau khi đã điều chỉnh giảm, tại kỳ tính thuế nào doanh nghiệp thực hiện chuyển khoản thanh toán và bổ sung được chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp sẽ kê khai điều chỉnh tăng lại số thuế đầu vào tương ứng vào Chỉ tiêu [38] của kỳ đó.

2. Ví dụ thực tế xử lý nghiệp vụ mua hàng trả chậm

Có một điểm nhỏ cần lưu ý trong dữ liệu giả định của bạn: Với giá trị hàng hóa là 100.000.000 đồng và mức thuế suất 8%, số tiền thuế GTGT chính xác phải là 8.000.000 đồng (chứ không phải 10.000.000 đồng). Chúng ta cùng thống nhất con số đúng là 8.000.000 đồng xuyên suốt dòng thời gian nghiệp vụ năm 2026 của doanh nghiệp dưới đây nhé:

Tình huống: Ngày 15/03/2026, công ty ký hợp đồng mua 10 chiếc tivi Samsung từ Công ty Bảo An. Tổng tiền hàng chưa thuế là 100.000.000 đồng, thuế suất 8%, tiền thuế GTGT là 8.000.000 đồng, tổng thanh toán là 108.000.000 đồng. Hạn thanh toán chậm nhất trên hợp đồng là ngày 15/04/2026. Bên bán đã xuất hóa đơn hợp pháp số 2560 vào ngày 15/03/2026.

Quy trình theo dõi và kê khai qua các kỳ tính thuế (doanh nghiệp áp dụng kỳ khai theo quý) được xử lý cụ thể như sau:

Kỳ quý 1 năm 2026 (Lập tờ khai vào tháng 04/2026): Tại thời điểm này doanh nghiệp chưa thanh toán tiền hàng nhưng do chưa đến hạn chót theo hợp đồng (hạn là ngày 15/04/2026), doanh nghiệp vẫn được kê khai khấu trừ toàn bộ số thuế đầu vào 8.000.000 đồng của hóa đơn số 2560 trên tờ khai quý 1 năm 2026 lần đầu.

Kỳ quý 2 năm 2026 (Lập tờ khai vào tháng 07/2026): Đến ngày hạn chót 15/04/2026 (thuộc quý 2), doanh nghiệp vẫn chưa thanh toán cho bên bán và không có chứng từ chuyển khoản. Do vi phạm điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt đúng hạn, kế toán phải tự thực hiện điều chỉnh giảm số thuế khấu trừ bằng cách nhập 8.000.000 đồng vào Chỉ tiêu [37] trên tờ khai chính thức của quý 2 năm 2026.

Kỳ quý 3 năm 2026 (Lập tờ khai vào tháng 10/2026): Đến ngày 10/07/2026 (thuộc quý 3), doanh nghiệp tiến hành chuyển khoản qua ngân hàng để thanh toán toàn bộ giá trị hóa đơn cho Công ty Bảo An. Do đã đáp ứng đủ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp được quyền khôi phục lại quyền lợi thuế bằng cách kê khai 8.000.000 đồng vào Chỉ tiêu [38] trên tờ khai chính thức của quý 3 năm 2026.

Doanh nghiệp của bạn hiện tại có đang phát sinh tờ khai bổ sung nào dẫn đến làm thay đổi số thuế chuyển kỳ sau tại Chỉ tiêu [12] để đưa vào kỳ tính thuế này không?