Hướng dẫn cách kê khai hóa đơn chiết khấu thương mại theo quy định mới nhất năm 2026 tại nghị định 70/2025/NĐ-CP

Việc kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với các khoản chiết khấu thương mại (CKTM) được thực hiện dựa trên cách thức lập hóa đơn của bên bán. Kể từ khi nghị định 70/2025/NĐ-CP có hiệu lực, quy định về thời điểm kê khai hóa đơn điều chỉnh chiết khấu thương mại giữa bên bán và bên mua đã được phân định rõ ràng.

Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cách xử lý và kê khai cho từng trường hợp cụ thể để kế toán dễ dàng áp dụng và sao chép trực tiếp vào phần mềm Microsoft Word.

Phân loại các trường hợp lập hóa đơn chiết khấu thương mại

Căn cứ vào quy trình mua hàng và thỏa thuận thương mại giữa các bên, khoản chiết khấu thương mại sẽ được thể hiện dưới hai hình thức lập hóa đơn chính:

Trường hợp 1: Khoản chiết khấu thương mại được ghi chung trên hóa đơn mua hàng

Trường hợp này xảy ra khi khoản chiết khấu thương mại được giảm trừ trực tiếp vào số tiền người mua phải thanh toán ngay trên hóa đơn bán hàng. Các tình huống thực tế bao gồm:

Người mua thực hiện mua hàng một lần và đạt luôn điều kiện để được hưởng chiết khấu thương mại ngay tại lần mua đó.

Khoản chiết khấu thương mại tích lũy từ nhiều lần mua trước được bên bán thực hiện giảm trừ vào hóa đơn của lần mua cuối cùng hoặc hóa đơn của kỳ tiếp sau (với điều kiện số tiền chiết khấu không vượt quá giá trị hàng hóa của chính hóa đơn đó).

Phương pháp kê khai thuế: Đối với loại hóa đơn này, cả bên bán và bên mua đều thực hiện kê khai thuế GTGT (đầu ra và đầu vào) theo số tiền thực tế tại dòng "Cộng tiền hàng" và dòng "Tiền thuế GTGT". Đây chính là số tiền đã được giảm trừ khoản chiết khấu thương mại.

Trường hợp 2: Số tiền chiết khấu thương mại được lập thành hóa đơn điều chỉnh riêng

Trường hợp này bắt buộc phải lập một hóa đơn điều chỉnh riêng cho khoản chiết khấu thương mại khi rơi vào các tình huống sau:

Doanh nghiệp thực hiện chương trình chiết khấu thương mại vào cuối kỳ sau khi đã xác định được tổng doanh số bán hoặc tổng số lượng sản phẩm mà khách hàng đã tiêu thụ.

Số tiền chiết khấu thương mại người mua được hưởng lớn hơn tổng giá trị hàng hóa ghi trên hóa đơn của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp sau. Nếu gộp chung sẽ dẫn đến giá trị hóa đơn bị âm, nên bắt buộc phải tách riêng thành một hóa đơn điều chỉnh.

Phương pháp kê khai thuế: Theo khoản 13 Điều 1 nghị định 70/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Điều 19 nghị định 123/2020/NĐ-CP), bên bán sẽ lập hóa đơn điều chỉnh giảm (số tiền chiết khấu và tiền thuế ghi số âm), kèm theo bảng kê các số hóa đơn cần điều chỉnh để lưu trữ nội bộ. Căn cứ vào hóa đơn điều chỉnh này, hai bên kê khai vào kỳ tính thuế như sau:

Bên bán: Thực hiện kê khai điều chỉnh giảm doanh thu và thuế đầu ra vào kỳ tính thuế phát sinh hóa đơn điều chỉnh.

Bên mua: Thực hiện kê khai điều chỉnh giảm chi phí và thuế đầu vào vào kỳ tính thuế nhận được hóa đơn điều chỉnh.

Bảng tổng hợp chi tiết cách kê khai thuế GTGT đối với chiết khấu thương mại

Để thuận tiện cho việc đối chiếu dữ liệu trước khi nhập liệu lên phần mềm hỗ trợ kê khai (HTKK), kế toán căn cứ vào bảng nguyên tắc đồng bộ dưới đây:

Lưu ý quy định quản lý thuế quan trọng:

Việc kê khai thuế GTGT luôn luôn phải căn cứ trực tiếp vào hóa đơn. Đối với các hóa đơn phát sinh chiết khấu thương mại ghi chung (Trường hợp 1), kế toán nhập liệu vào các chỉ tiêu mua vào/bán ra chịu thuế thông thường trên tờ khai mẫu 01/GTGT.

Đối với hóa đơn điều chỉnh giảm riêng (Trường hợp 2), số liệu âm về doanh thu và tiền thuế sẽ được tổng hợp để kê khai vào các chỉ tiêu điều chỉnh tăng/giảm tương ứng trên tờ khai của kỳ tính thuế được quy định tại nghị định 70/2025/NĐ-CP, đảm bảo tính khớp đúng với sổ sách kế toán nội bộ của doanh nghiệp.