HƯỚNG DẪN KÊ KHAI HÓA ĐƠN KHÔNG CHỊU THUẾ, THUẾ SUẤT 0% VÀ KHÔNG PHẢI KÊ KHAI NỘP THUẾ GTGT

Dù cả ba trường hợp này đều có một điểm chung trên hóa đơn là Tiền thuế GTGT bằng 0, nhưng bản chất pháp lý, quyền lợi khấu trừ thuế đầu vào và vị trí kê khai trên Tờ khai thuế GTGT mẫu số 01/GTGT lại hoàn toàn khác biệt. Kế toán cần phân biệt rõ ràng để tránh làm sai lệch nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.

I. PHÂN BIỆT 3 LOẠI HÓA ĐƠN CÓ TIỀN THUẾ BẰNG THÀNH TIỀN

Để nhận diện nhanh khi kiểm tra hóa đơn điện tử, kế toán căn cứ vào các ký hiệu hiển thị tại dòng "Thuế suất" và "Tiền thuế" như sau:

Hóa đơn Không chịu thuế GTGT: Dòng thuế suất thể hiện là KCT; Tiền thuế bằng 0.

Hóa đơn chịu Thuế suất 0%: Dòng thuế suất thể hiện là 0%; Tiền thuế bằng 0.

Hóa đơn Không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT: Dòng thuế suất thể hiện là KKN; Tiền thuế bằng 0.

???? Nguyên tắc cốt lõi về quyền khấu trừ thuế đầu vào:

Đầu ra Không chịu thuế: Toàn bộ thuế GTGT đầu vào phục vụ cho hoạt động này KHÔNG được khấu trừ mà phải hạch toán trực tiếp vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN hoặc tính vào nguyên giá tài sản.

Đầu ra chịu thuế 0% hoặc Không phải kê khai nộp thuế: Doanh nghiệp VẪN ĐƯỢC khấu trừ toàn bộ số thuế GTGT đầu vào phục vụ cho các hoạt động này nếu đáp ứng đủ điều kiện về hóa đơn và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

II. PHƯƠNG PHÁP PHÂN BỔ THUẾ GTGT ĐẦU VÀO DÙNG CHUNG

Khi doanh nghiệp phát sinh song song cả hoạt động chịu thuế và không chịu thuế GTGT, kế toán bắt buộc phải hạch toán riêng thuế đầu vào cho từng hoạt động. Trường hợp không hạch toán riêng được (tài sản dùng chung, chi phí quản lý doanh nghiệp mua chung...), kế toán thực hiện phân bổ số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ theo công thức sau:

$$ text{Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ} = text{Số thuế GTGT đầu vào dùng chung} times left( frac{text{Doanh thu HHDV chịu thuế GTGT}}{text{Tổng doanh thu HHDV bán ra trong kỳ}} right) $$

Trong đó: Tổng doanh thu bán ra bao gồm cả doanh thu chịu thuế và doanh thu không chịu thuế GTGT.

Ví dụ thực tế phân bổ số liệu:

Doanh nghiệp phát sinh hoạt động kinh doanh thương mại (chịu thuế đầu ra) và hoạt động đào tạo nghề theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 (thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT).

Trong kỳ, doanh nghiệp mua 1 máy in dùng chung cho cả 2 hoạt động với giá mua chưa thuế là 10.000.000 đồng, tiền thuế GTGT đầu vào là 800.000 đồng.

Doanh thu bán hàng chịu thuế trong kỳ: 80.000.000 đồng.

Doanh thu từ hoạt động đào tạo (không chịu thuế): 20.000.000 đồng.

Số thuế GTGT đầu vào của máy in được phép khấu trừ tính như sau:

$$ text{Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ} = 800.000 times left( frac{80.000.000}{80.000.000 + 20.000.000} right) = 640.000 text{ đồng} $$

Kết quả hạch toán: Doanh nghiệp được kê khai khấu trừ 640.000 đồng. Số tiền thuế không được khấu trừ còn lại là 160.000 đồng (800.000 - 640.000) sẽ được kế toán tính thẳng vào chi phí quản lý hợp pháp của doanh nghiệp khi tính thuế TNDN.

III. HƯỚNG DẪN CHI TIẾT CÁCH KÊ KHAI TRÊN PHẦN MỀM HTKK (MẪU 01/GTGT)

Khi lập Tờ khai thuế GTGT mẫu số 01/GTGT trên phần mềm Hỗ trợ kê khai (HTKK), kế toán thực hiện nhập liệu số hóa đơn đầu ra và đầu vào theo bảng nguyên tắc đồng bộ sau:

IV. TÓM TẮT NHỮNG LƯU Ý KHI LẬP TỜ KHAI ĐẦU VÀO CHO KẾ TOÁN

Đối với bên bán: Bắt buộc phải kê khai đầy đủ cả 3 loại hóa đơn này lên tờ khai đầu ra. Việc bỏ sót không kê khai các hóa đơn KCT, 0% hay KKN đều bị tính là lỗi kê khai thiếu hóa đơn phát sinh và có thể bị xử phạt hành chính về thủ tục thuế.

Đối với bên mua: Đối với các hóa đơn mua vào có thuế suất 0%, không chịu thuế hoặc không phải tính thuế, do tiền thuế bằng 0 nên bản chất chúng không làm thay đổi số thuế GTGT được khấu trừ cuối cùng của doanh nghiệp tại Chỉ tiêu [25]. Tuy nhiên, việc kê khai đầy đủ phần giá trị mua vào tại Chỉ tiêu [23] sẽ giúp doanh nghiệp đồng bộ chuẩn xác số liệu chi phí giữa tờ khai thuế GTGT và sổ sách kế toán nội bộ khi giải trình số liệu quyết toán.