Danh mục các đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng mới nhất năm 2026

Hệ thống quy định về đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) hiện nay được áp dụng thống nhất theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 149/2025/QH15 và Luật số 09/2026/QH16), được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, Nghị định số 359/2025/NĐ-CP và Nghị định số 144/2026/NĐ-CP.

Để giúp kế toán doanh nghiệp dễ dàng phân loại hàng hóa, thiết lập hệ thống danh mục trên phần mềm và lưu trữ tài liệu giải trình, dưới đây là tổng hợp toàn bộ các trường hợp không chịu thuế GTGT năm 2026 cùng phần đối chiếu thời kỳ lịch sử trước ngày 01/07/2025 được biên tập dưới dạng văn bản dòng mạch lạc, không sử dụng bảng và không sử dụng biểu tượng đồ họa.

1. Chi tiết 26 nhóm đối tượng không chịu thuế GTGT năm 2026

1.1. Nhóm sản phẩm nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và dịch vụ hỗ trợ nông nghiệp

Sản phẩm thô tự sản xuất, đánh bắt hoặc khâu nhập khẩu: Các sản phẩm cây trồng, rừng trồng (trừ gỗ và măng), chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng hoặc đánh bắt tự nhiên chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc mới chỉ qua các công đoạn sơ chế thông thường của các tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu thuộc diện không chịu thuế GTGT. Quy trình sơ chế thông thường bao gồm: làm sạch, phơi, sấy khô, bóc vỏ, xay xát, băm, cắt, lọc xương, lột da, bảo quản lạnh, cấp đông, ướp muối, đóng hộp kín khí hoặc ngâm dung dịch bảo quản thông thường.

Quy tắc đặc thù khâu thương mại (Nghị định 359/2025/NĐ-CP): Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nộp thuế theo phương pháp khấu trừ khi mua các sản phẩm nông, thủy sản chưa chế biến hoặc mới sơ chế nêu trên rồi bán cho các doanh nghiệp, hợp tác xã khác ở khâu thương mại thì không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT nhưng được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Nếu bán cho hộ, cá nhân kinh doanh hoặc người tiêu dùng thì phải áp thuế suất 5%. Nếu cơ sở kinh doanh nộp thuế theo phương pháp trực tiếp bán ra ở khâu thương mại thì tính thuế 1% trên doanh thu.

Giống và thức ăn chăn nuôi: Các loại sản phẩm giống vật nuôi theo pháp luật về chăn nuôi; các loại vật liệu nhân giống cây trồng (hạt giống, cành giống, củ giống) theo pháp luật về trồng trọt; các loại thức ăn chăn nuôi và thức ăn thủy sản theo quy định chuyên ngành.

Sản phẩm muối: Muối được sản xuất từ nước biển tự nhiên, muối mỏ tự nhiên, muối tinh, muối i-ốt mà thành phần hóa học chính cấu thành là Na-tri-clo-rua (NaCl).

Dịch vụ hỗ trợ sản xuất nông nghiệp: Dịch vụ tưới nước, tiêu nước; hoạt động cày đất, bừa đất; nạo vét kênh, mương nội đồng phục vụ trực tiếp cho sản xuất nông nghiệp; dịch vụ thu hoạch sản phẩm nông nghiệp.

1.2. Nhóm dịch vụ tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và kinh doanh chứng khoán

Dịch vụ bảo hiểm liên quan đến con người và nông nghiệp: Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người học, các dịch vụ bảo hiểm khác liên quan trực tiếp đến con người; bảo hiểm vật nuôi, bảo hiểm cây trồng, các dịch vụ bảo hiểm nông nghiệp khác; bảo hiểm tàu, thuyền, trang thiết bị và dụng cụ cần thiết phục vụ trực tiếp cho hoạt động đánh bắt thủy sản; hoạt động tái bảo hiểm. Bảo hiểm các công trình, thiết bị dầu khí, tàu chứa dầu mang quốc tịch nước ngoài do nhà thầu hoặc nhà thầu phụ nước ngoài thuê hoạt động tại vùng biển Việt Nam hoặc vùng biển chồng lấn khai thác chung.

Dịch vụ cấp tín dụng và cho vay: Dịch vụ cấp tín dụng theo pháp luật về các tổ chức tín dụng; các khoản phí được nêu cụ thể tại Hợp đồng vay vốn của Chính phủ Việt Nam với bên cho vay nước ngoài; dịch vụ cho vay tiền của các người nộp thuế không phải là tổ chức tín dụng (cho vay nội bộ, cho vay giữa các doanh nghiệp).

Kinh doanh chứng khoán và phái sinh (Thông tư 77/2025/TT-BTC): Hoạt động môi giới chứng khoán, tự doanh, bảo lãnh phát hành, tư vấn đầu tư, quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, quản lý danh mục đầu tư; các dịch vụ ủy thác, lưu ký, bù trừ thanh toán giao dịch chứng khoán, quản lý tài sản ký quỹ; dịch vụ giao dịch chứng khoán trực tuyến, ứng trước tiền bán chứng khoán. Các sản phẩm tài chính phái sinh gồm hoán đổi lãi suất, hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai, hợp đồng quyền chọn mua hoặc chọn bán.

Chuyển nhượng vốn, bán nợ và ngoại tệ: Hoạt động chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ số vốn đã đầu tư vào tổ chức kinh tế khác (không phân biệt có thành lập pháp nhân mới hay không), chuyển nhượng chứng khoán, quyền góp vốn, kể cả trường hợp bán toàn bộ doanh nghiệp chịu trách nhiệm kế thừa quyền và nghĩa vụ (không bao gồm chuyển nhượng dự án đầu tư hoặc bán tài sản tách riêng); hoạt động bán nợ (gồm bán khoản phải trả, khoản phải thu, bán chứng chỉ tiền gửi theo Nghị định 144/2026/NĐ-CP); hoạt động kinh doanh ngoại tệ; bán tài sản bảo đảm của khoản nợ để xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng do tổ chức mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ (VAMC) thực hiện.

1.3. Nhóm y tế, giáo dục, văn hóa, xuất bản và an sinh xã hội

Dịch vụ y tế và thú y: Dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh cho người; dịch vụ sinh đẻ có kế hoạch, điều dưỡng sức khỏe, phục hồi chức năng; dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật (bao gồm cả chăm sóc y tế, dinh dưỡng, văn hóa, thể thao, vật lý trị liệu); vận chuyển người bệnh, cho thuê phòng bệnh, giường bệnh của các cơ sở y tế; dịch vụ xét nghiệm, chiếu, chụp; máu và các chế phẩm từ máu dùng cho người bệnh. Trường hợp thuốc chữa bệnh nằm trong gói dịch vụ chữa bệnh trọn gói của Bộ Y tế thì khoản thu tiền thuốc cũng không chịu thuế. Dịch vụ khám, chữa, phòng bệnh cho vật nuôi (thú y).

Giáo dục và dạy nghề: Hoạt động dạy học, dạy nghề theo quy định của pháp luật về giáo dục và giáo dục nghề nghiệp, bao gồm cả các khoản thu hộ, chi hộ nằm trong quy trình dạy học, dạy nghề của cơ sở.

Dịch vụ tang lễ: Hoạt động cho thuê nhà tang lễ, xe ô tô phục vụ tang lễ, táng người chết dưới các hình thức (mai táng, hỏa táng, cải táng), di chuyển mộ và chăm sóc mộ do các cơ sở có chức năng tang lễ cung cấp.

Vốn đóng góp xây dựng công trình công cộng: Hoạt động duy tu, sửa chữa, xây dựng bằng nguồn vốn đóng góp của nhân dân (gồm cả tài trợ của tổ chức, cá nhân) hoặc vốn viện trợ nhân đạo chiếm từ 50% tổng số vốn sử dụng cho công trình trở lên đối với các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, công trình văn hóa, nghệ thuật, công trình phục vụ công cộng không nhằm mục đích kinh doanh, cơ sở hạ tầng và nhà ở cho đối tượng chính sách xã hội (người có công, đối tượng bảo trợ xã hội, hộ nghèo, cận nghèo). Nếu nguồn vốn này chiếm dưới 50% thì toàn bộ công trình phải chịu thuế GTGT.

Truyền thông và xuất bản: Phát sóng truyền thanh, truyền hình bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước. Hoạt động xuất bản, nhập khẩu, phát hành báo, tạp chí, bản tin, đặc san, sách chính trị, sách giáo khoa, giáo trình, sách văn bản pháp luật, sách khoa học - kỹ thuật, sách phục vụ thông tin đối ngoại, sách in bằng chữ dân tộc thiểu số và tranh, ảnh, áp phích tuyên truyền cổ động (kể cả dưới dạng băng đĩa hoặc dữ liệu điện tử); tiền và hoạt động in tiền của Nhà nước.

Vận tải công cộng: Vận chuyển hành khách công cộng bằng xe buýt, tàu điện (bộ và đường sắt đô thị), phương tiện thủy nội địa thực hiện trong phạm vi nội tỉnh, trong đô thị và các tuyến lân cận ngoại tỉnh có các điểm dừng đón trả khách theo quy định.

Nhà ở xã hội công: Nhà ở thuộc tài sản công theo quy định của pháp luật về nhà ở do Nhà nước bán cho người đang thuê.

1.4. Nhóm hàng hóa nhập khẩu, tài sản, công nghệ và tài nguyên đặc thù

Thiết bị, phương tiện trong nước chưa sản xuất được cần nhập khẩu: Máy móc, thiết bị, phụ tùng, vật tư sử dụng trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ; máy móc, thiết bị, phụ tùng thay thế, phương tiện vận tải chuyên dùng và vật tư phục vụ tiến hành hoạt động tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ và khai thác dầu khí; máy bay, trực thăng, tàu lượn, giàn khoan, tàu thuyền nhập khẩu để tạo tài sản cố định của doanh nghiệp hoặc thuê của nước ngoài để sử dụng cho sản xuất, kinh doanh, cho thuê. Căn cứ phân loại dựa trên danh mục do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành.

Sản phẩm quốc phòng, an ninh và viện trợ: Sản phẩm quốc phòng, an ninh theo danh mục của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an; sản phẩm, dịch vụ nhập khẩu phục vụ công nghiệp quốc phòng, an ninh theo danh mục của Thủ tướng Chính phủ. Hàng hóa nhập khẩu trong trường hợp viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại; hàng hóa, dịch vụ bán cho tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế để viện trợ cho Việt Nam (phải có văn bản xác nhận của đơn vị tiếp nhận viện trợ).

Hàng hóa thuộc loại hình hải quan tạm thời và phi thuế quan: Hàng hóa chuyển khẩu, quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam; hàng tạm nhập khẩu, tái xuất khẩu; hàng tạm xuất khẩu, tái nhập khẩu; nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng hóa xuất khẩu theo hợp đồng ký với bên nước ngoài; hàng hóa, dịch vụ được mua bán giữa nước ngoài với các khu phi thuế quan và giữa các khu phi thuế quan với nhau; hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài của công ty cho thuê tài chính vận chuyển thẳng vào khu phi thuế quan để cho doanh nghiệp trong khu thuê tài chính.

Công nghệ, sở hữu trí tuệ và phần mềm: Chuyển giao công nghệ theo Luật Chuyển giao công nghệ; chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ theo Luật Sở hữu trí tuệ; sản phẩm phần mềm và dịch vụ phần mềm theo quy định của pháp luật. Trường hợp chuyển giao, chuyển nhượng có kèm theo máy móc, thiết bị thì phải tách riêng được giá trị công nghệ, quyền SHTT; nếu không tách riêng được thì toàn bộ giá trị hợp đồng phải chịu thuế GTGT.

Vàng nguyên liệu nhập khẩu: Vàng dạng thỏi, vàng miếng chưa được chế tác thành các sản phẩm mỹ nghệ, đồ trang sức hay sản phẩm khác ở khâu nhập khẩu.

Tài nguyên, khoáng sản thô xuất khẩu: Sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác chưa chế biến thành sản phẩm khác và sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác đã chế biến thành sản phẩm khác nằm trong danh mục không khuyến khích xuất khẩu (Phụ lục I, Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định) do Chính phủ quy định nhằm hạn chế xuất khẩu tài nguyên thô.

Y tế cho người khuyết tật: Các sản phẩm nhân tạo dùng để thay thế cho bộ phận cơ thể của người bệnh (bao gồm cả bộ phận cấy ghép lâu dài trong cơ thể người); nạng, xe lăn và dụng cụ chuyên dùng khác dành riêng cho người khuyết tật.

Doanh thu nhỏ, tài sản cá nhân và phí nhà nước: Hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống (mức quy định hiện nay của Chính phủ); tài sản của các tổ chức, cá nhân không kinh doanh, không phải là người nộp thuế GTGT bán ra; hàng dự trữ quốc gia do cơ quan dự trữ quốc gia bán ra; các khoản thu phí, lệ phí theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí.

Hàng hóa nhập khẩu miễn thuế khác: Quà tặng cho cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, xã hội, vũ trang trong định mức miễn thuế; quà biếu, quà tặng của tổ chức, cá nhân nước ngoài cho cá nhân Việt Nam trong định mức; đồ dùng của tổ chức, cá nhân nước ngoài theo tiêu chuẩn miễn trừ ngoại giao; hành lý trong tiêu chuẩn miễn thuế nhập khẩu; hàng hóa nhập khẩu ủng hộ, tài trợ phòng chống thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh được cơ quan nhà nước tiếp nhận; hàng hóa trao đổi của cư dân biên giới trong định mức; di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia do cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhập khẩu.

2. Thủ tục, hồ sơ xác định đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng

Theo Điều 3 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, người nộp thuế tự căn cứ vào các quy định pháp luật nêu trên để tự xác định đối tượng không chịu thuế khi lập hóa đơn. Tuy nhiên, khi cơ quan nhà nước thực hiện thanh kiểm tra, doanh nghiệp bắt buộc phải xuất trình được các hồ sơ, thủ tục minh chứng đối với một số trường hợp đặc thù sau:

Đối với sản phẩm giống vật nuôi: Doanh nghiệp phải có bản công bố tiêu chuẩn áp dụng của cơ sở sản xuất và hồ sơ giống theo pháp luật chăn nuôi. Nếu là giống nhập khẩu, phải có văn bản xác nhận về nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng và mục đích sử dụng để tạo giống, nhân giống của cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu.

Đối với nhập khẩu xuất bản phẩm (báo, tạp chí, sách): Doanh nghiệp nhập khẩu phải xuất trình được Giấy xác nhận nhập khẩu xuất bản phẩm để kinh doanh do cơ quan có thẩm quyền về xuất bản cấp theo quy định.

Đối với hàng hóa, dịch vụ phục vụ viện trợ không hoàn lại: Người nộp thuế phải lưu trữ văn bản của tổ chức quốc tế hoặc cá nhân nước ngoài mua hàng ghi rõ tên tổ chức, số lượng hoặc giá trị loại hàng mua để viện trợ cho Việt Nam, kèm theo văn bản xác nhận tiếp nhận viện trợ của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tại Việt Nam.

Đối với chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ (sáng chế, nhãn hiệu, giống cây trồng): Doanh nghiệp phải xuất trình được quyết định cấp văn bằng bảo hộ hoặc bằng bảo hộ giống cây trồng của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (hoặc công nhận đăng ký quốc tế), đi kèm với hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp/quyền đối với giống cây trồng theo đúng quy định pháp luật.

Đối với hàng hóa tài trợ khắc phục thiên tai, dịch bệnh: Người nộp thuế phải xuất trình được văn bản phê duyệt tiếp nhận hàng hóa ủng hộ, tài trợ của các cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận (như các Bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, hoặc Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các tỉnh, thành phố).

3. Quy định áp dụng cho thời kỳ lịch sử trước ngày 01/07/2025

Khi thực hiện công tác quyết toán, kiểm tra sổ sách kế toán cũ hoặc thực hiện kê khai điều chỉnh bổ sung cho các hóa đơn phát sinh trước ngày 01/07/2025, Kế Toán Thuế Đà Nẵng cần căn cứ vào Điều 4 Thông tư số 219/2013/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư 26/2015/TT-BTC, Thông tư 130/2016/TT-BTC và Thông tư 25/2018/TT-BTC) với các điểm đặc trưng lịch sử sau:

Ngưỡng doanh thu không chịu thuế của cá nhân: Thời kỳ này, mức doanh thu hằng năm làm căn cứ xác định hộ, cá nhân kinh doanh không thuộc diện chịu thuế GTGT chỉ từ 100 triệu đồng trở xuống, thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng 01 tỷ đồng của luật mới năm 2026.

Quy định về phân bón và máy móc nông nghiệp: Giai đoạn trước năm 2025, các mặt hàng phân bón (hữu cơ, vô cơ, NPK, vi sinh...); thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản; tàu đánh bắt xa bờ từ 90CV trở lên; và các loại máy móc chuyên dùng phục vụ nông nghiệp vốn thuộc diện đối tượng không chịu thuế GTGT. Quy định này gây vướng mắc lớn cho doanh nghiệp sản xuất trong nước vì không được khấu trừ thuế đầu vào của nhà xưởng, nguyên vật liệu. Do đó, từ luật mới năm 2025 trở đi, toàn bộ các mặt hàng này đã được chuyển dịch sang nhóm đối tượng chịu thuế suất ưu đãi 5% để tháo gỡ khó khăn, cho phép doanh nghiệp được khấu trừ và hoàn thuế đầu vào.

Xác định giá thành tài nguyên xuất khẩu (Quy tắc 51%): Đối với sản phẩm tài nguyên, khoáng sản xuất khẩu, thời kỳ trước ngày 01/07/2025 áp dụng công thức tính tỷ trọng: Tỷ trọng = (Trị giá tài nguyên, khoáng sản + Chi phí năng lượng) / Tổng giá thành sản xuất sản phẩm x 100%. Nếu tỷ trọng này chiếm từ 51% giá thành sản xuất trở lên thì sản phẩm khi xuất khẩu thuộc diện không chịu thuế GTGT (không được hoàn thuế đầu vào). Luật mới năm 2025 đã bãi bỏ công thức 51% phức tạp này, thay thế bằng việc quản lý trực tiếp theo Danh mục không khuyến khích xuất khẩu do Chính phủ ban hành nhằm đảm bảo tính rõ ràng.

Dịch vụ bưu chính, viễn thông công ích: Thời kỳ cũ quy định miễn thuế đối với dịch vụ bưu chính, viễn thông công ích, internet phổ cập theo chương trình của Chính phủ và dịch vụ viễn thông từ nước ngoài vào Việt Nam (chiều đến).

Dịch vụ duy trì công viên, cây xanh, chiếu sáng: Hoạt động duy trì vườn thú, vườn hoa, công viên, cây xanh đường phố, bảo vệ rừng quốc gia và dịch vụ chiếu sáng công cộng thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, không phân biệt nguồn kinh phí chi trả từ ngân sách hay nguồn khác.

4. Nguyên tắc quản lý thuế và nghĩa vụ nộp hồ sơ khai thuế đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần lưu ý nguyên tắc quản lý thuế tối quan trọng được quy định thống nhất tại Khoản 27 Điều 5 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 và Khoản 16 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP:

Nguyên tắc không khấu trừ đầu vào: Cơ sở kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT không được kê khai khấu trừ và không được hoàn thuế GTGT đầu vào của các chi phí, vật tư, tài sản phục vụ cho mảng hoạt động đó (ngoại trừ các trường hợp đặc thù được hưởng thuế suất 0% khi xuất khẩu). Toàn bộ số thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ này doanh nghiệp thực hiện tính cộng gộp vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN hoặc cộng vào nguyên giá TSCĐ.

Nghĩa vụ nộp hồ sơ khai thuế (Nghị định 126/2020/NĐ-CP): * Trường hợp doanh nghiệp chỉ có hoạt động duy nhất là kinh doanh các mặt hàng, dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT thì doanh nghiệp không phải lập và nộp hồ sơ khai thuế GTGT định kỳ (tháng hoặc quý) cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Trường hợp doanh nghiệp kinh doanh hỗn hợp, vừa có mảng hoạt động chịu thuế GTGT (thuế suất 0%, 5%, 8% hoặc 10%) vừa có mảng hoạt động không chịu thuế GTGT thì doanh nghiệp bắt buộc vẫn phải lập và nộp hồ sơ khai thuế GTGT đầy đủ theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.