Toàn bộ quy định về các khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đã được hệ thống hóa một cách trực quan, khoa học. Nội dung được chia rõ thành hai thời kỳ: Từ kỳ tính thuế năm 2025 trở đi (áp dụng luật mới) và Giai đoạn trước ngày 01/10/2025 để anh/chị tiện tra cứu và đối chiếu số liệu khi làm quyết toán.

CẬP NHẬT MỚI: CÁC KHOẢN THU NHẬP MIỄN THUẾ TNDN TỪ NĂM 2025

(Căn cứ theo Điều 4 Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 và Điều 4 Nghị định 320/2025/NĐ-CP)

Từ kỳ tính thuế năm 2025, các khoản thu nhập miễn thuế được phân loại chi tiết theo từng nhóm lĩnh vực đi kèm các điều kiện kiểm soát chặt chẽ như sau:

1. Nhóm Lĩnh vực Nông - Lâm - Ngư - Diêm nghiệp

Thu nhập từ hoạt động đánh bắt hải sản.

Thu nhập của doanh nghiệp từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến nông - thủy sản (bao gồm tự làm, mua về chế biến, thuê/nhận gia công) tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Thu nhập của Hợp tác xã (HTX), Liên hiệp HTX từ hoạt động sản xuất muối hoặc từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến nông - thủy sản (mã ngành kinh tế cấp 1 ngành nông - lâm - thủy sản).

Thu nhập của HTX, Liên hiệp HTX hoạt động trong lĩnh vực nông - lâm - ngư - diêm nghiệp tại địa bàn có điều kiện khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn.

Thu nhập từ dịch vụ kỹ thuật trực tiếp phục vụ nông nghiệp: Tưới tiêu, cày bừa, nạo vét kênh mương nội đồng, phòng trừ sâu bệnh, thu hoạch sản phẩm.

???? Điều kiện bắt buộc đối với hoạt động chế biến nông - thủy sản:

Tỷ lệ giá trị nguyên vật liệu thô/sơ chế thông thường trên giá thành sản xuất sản phẩm phải từ 30% trở lên.

Sản phẩm không thuộc diện chịu thuế Tiêu thụ đặc biệt.

(Sản phẩm tươi sống đông lạnh đạt độ âm từ 18 độ C trở lên hoặc pha trộn gia vị làm hàng giá trị gia tăng vẫn được coi là sản phẩm đã qua chế biến).

2. Nhóm Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo & Chuyển đổi số

3. Nhóm Sử dụng lao động đặc thù & Giáo dục nghề nghiệp

Thu nhập từ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có từ 30% số lao động bình quân trong năm trở lên là người khuyết tật, người sau cai nghiện, người nhiễm HIV/AIDS.

Điều kiện: Số lao động bình quân trong năm từ 20 người trở lên; Không áp dụng cho lĩnh vực tài chính và kinh doanh BĐS; Không miễn thuế đối với các khoản "Thu nhập khác".

Thu nhập từ hoạt động giáo dục, đào tạo nghề nghiệp dành riêng cho người dân tộc thiểu số, người khuyết tật, trẻ em hoàn cảnh đặc biệt, đối tượng tệ nạn xã hội. (Nếu cơ sở đào tạo gộp cả đối tượng khác thì phần thu nhập miễn thuế tính theo tỷ lệ phần trăm số học viên đặc thù trên tổng số học viên).

4. Nhóm Kinh tế xanh, Môi trường & Đầu tư tài chính

Thu nhập từ chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải (CERs), chuyển nhượng tín chỉ các-bon lần đầu sau khi phát hành của chính doanh nghiệp được cấp.

Thu nhập từ tiền lãi trái phiếu xanh và thu nhập từ chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu sau khi phát hành (áp dụng cho bên mua trực tiếp từ tổ chức phát hành).

Thu nhập được chia từ hoạt động góp vốn, mua cổ phần, liên doanh, liên kết kinh tế với doanh nghiệp trong nước sau khi bên nhận góp vốn đã nộp thuế TNDN (kể cả trường hợp bên nhận vốn đang được hưởng ưu đãi thuế).

Khoản chênh lệch tăng do đánh giá lại tài sản để cổ phần hóa, sắp xếp lại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ (khoản này ghi tăng phần vốn Nhà nước tại DN).

5. Nhóm Quỹ tài chính, Nhiệm vụ Nhà nước & Đơn vị sự nghiệp công lập

Thu nhập từ hoạt động có thu do thực hiện nhiệm vụ Nhà nước giao của Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB), Ngân hàng Chính sách xã hội (VBSP), Công ty Quản lý tài sản VAMC và các Quỹ tài chính nhà nước hoạt động phi lợi nhuận (Quỹ BHXH, BHYT, Quỹ Hỗ trợ đầu tư...). (Các khoản thu ngoài nhiệm vụ được giao vẫn phải nộp thuế bình thường).

Thu nhập của đơn vị sự nghiệp công lập từ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công: Dịch vụ thiết yếu sử dụng ngân sách; dịch vụ Nhà nước phải hỗ trợ kinh phí do chưa tính đủ giá; dịch vụ tại địa bàn đặc biệt khó khăn.

6. Nhóm Tài trợ & Phần thu nhập không chia (Tái đầu tư)

Khoản tài trợ nhận được để dùng cho giáo dục, văn hóa, nghệ thuật, từ thiện, nhân đạo; tài trợ từ bên không liên kết cho nghiên cứu KH&CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; hỗ trợ từ ngân sách, Quỹ Hỗ trợ đầu tư; tiền bồi thường của Nhà nước.

⚠️ Lưu ý vi phạm: Doanh nghiệp sử dụng sai mục đích khoản tài trợ, hỗ trợ sẽ bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính.

Phần thu nhập không chia của cơ sở xã hội hóa (ngoài công lập, doanh nghiệp xã hội hóa, đơn vị sự nghiệp công lập liên kết độc lập) trong lĩnh vực giáo dục, y tế... để lại đầu tư phát triển. Điều kiện: Tỷ lệ thu nhập không chia để lại tối thiểu phải đạt 25% trên thu nhập tính thuế.

Phần thu nhập hình thành quỹ chung, tài sản chung không chia của HTX, Liên hiệp HTX.

II. QUY ĐỊNH LƯU TRỮ: CÁC KHOẢN MIỄN THUẾ TRƯỚC NGÀY 01/10/2025

(Căn cứ theo Điều 8 Thông tư 78/2014/TT-BTC, Điều 6 Thông tư 96/2015/TT-BTC và Thông tư 151/2014/TT-BTC)

Trong giai đoạn trước, hệ thống luật cũ quy định cụ thể 12 khoản thu nhập được miễn thuế với một số điểm khác biệt mang tính lịch sử:

Nông nghiệp & HTX: Thu nhập từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến nông - thủy sản, diêm nghiệp của HTX; Thu nhập của HTX tại địa bàn khó khăn/đặc biệt khó khăn; Thu nhập của doanh nghiệp nông nghiệp tại địa bàn đặc biệt khó khăn; Hoạt động đánh bắt hải sản. (Quy định về tỷ lệ nguyên vật liệu nông sản >= 30% và không thuộc diện chịu thuế TTĐB tương tự như luật mới).

Dịch vụ nông nghiệp: Dịch vụ tưới tiêu, cày bừa, nạo vét kênh mương nội đồng, phòng trừ sâu bệnh, thu hoạch sản phẩm.

Khoa học công nghệ (Luật cũ thoáng hơn về thời gian): * Hợp đồng nghiên cứu KH&CN được miễn tối đa không quá 03 năm kể từ ngày bắt đầu có doanh thu.

Doanh thu bán sản phẩm từ công nghệ mới lần đầu áp dụng tại Việt Nam được miễn tối đa không quá 05 năm (Luật mới 2025 đã rút ngắn xuống còn 03 năm).

Thu nhập từ bán sản phẩm sản xuất thử nghiệm trong thời gian thử nghiệm.

Doanh nghiệp sử dụng lao động đặc thù: Doanh nghiệp có từ 30% lao động bình quân là người khuyết tật, sau cai nghiện, người nhiễm HIV. Điều kiện: Tổng số lao động từ 20 người trở lên và loại trừ lĩnh vực tài chính, BĐS.

Hoạt động dạy nghề: Dạy nghề dành riêng cho đối tượng đặc thù (người dân tộc thiểu số, người khuyết tật, người sau cai nghiện, HIV/AIDS...). Tính theo tỷ lệ học viên đặc thù nếu cơ sở dạy hỗn hợp.

Thu nhập được chia (Cổ tức): Thu nhập từ góp vốn, mua cổ phần, liên doanh liên kết trong nước sau khi bên nhận góp vốn đã nộp thuế TNDN (áp dụng tương tự như luật mới).

Khoản tài trợ: Nhận tài trợ dùng cho giáo dục, nghiên cứu khoa học, văn hóa, nghệ thuật, từ thiện, nhân đạo tại Việt Nam. Sử dụng sai mục đích sẽ bị tính nộp thuế TNDN trên phần chi sai.

Chứng chỉ giảm phát thải (CERs): Miễn thuế cho thu nhập từ chuyển nhượng CERs lần đầu của doanh nghiệp được cấp; các lần chuyển nhượng tiếp theo phải nộp thuế 20%.

Nhiệm vụ Nhà nước: Thu nhập từ hoạt động tín dụng, quản lý tài sản theo nhiệm vụ giao của Ngân hàng Phát triển (VDB), Ngân hàng Chính sách (VBSP), VAMC và các Quỹ tài chính nhà nước phi lợi nhuận.

Phần thu nhập không chia: Thu nhập không chia để lại đầu tư của các cơ sở xã hội hóa (giáo dục, y tế, văn phòng giám định tư pháp) và thu nhập để lại hình thành tài sản chung của HTX. Chi sai mục đích hoặc đem chia sẽ bị truy thu thuế theo thuế suất tại thời điểm sai phạm.

Chuyển giao công nghệ: Thu nhập từ chuyển giao công nghệ thuộc lĩnh vực khuyến khích chuyển giao cho tổ chức, cá nhân tại địa bàn đặc biệt khó khăn.

Văn phòng Thừa phát lại: Thu nhập từ hoạt động thừa phát lại trong thời gian thực hiện thí điểm theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự (Khoản này luật mới năm 2025 đã bãi bỏ do hoạt động Thừa phát lại đã qua giai đoạn thí điểm).