Dưới đây là toàn bộ nội dung hướng dẫn cách xác định doanh thu tính thuế TNDN theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã được biên tập và hệ thống hóa lại một cách khoa học, rõ ràng, loại bỏ hoàn toàn các thông tin trùng lặp:

I. NGUYÊN TẮC CHUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH THEO THUẾ GTGT

Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là toàn bộ tiền bán hàng, tiền cung ứng dịch vụ, tiền gia công bao gồm cả các khoản trợ giá, phụ thu, phụ trội mà doanh nghiệp được hưởng.

Nguyên tắc ghi nhận: Tính trên toàn bộ dòng tiền phát sinh, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.

Theo phương pháp tính thuế GTGT của doanh nghiệp:

Phương pháp khấu trừ: Doanh thu tính thuế TNDN là doanh thu chưa bao gồm thuế GTGT.

Phương pháp trực tiếp: Doanh thu tính thuế TNDN bao gồm cả thuế GTGT.

II. THỜI ĐIỂM XÁC ĐỊNH DOANH THU CƠ BẢN

Hoạt động bán hàng hóa: Là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua.

Hoạt động cung ứng dịch vụ: Là thời điểm hoàn thành toàn bộ hoặc hoàn thành từng phần việc cung ứng dịch vụ cho khách hàng (trừ các trường hợp đặc thù tại Mục III).

Các trường hợp khác: Do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định cụ thể.

III. CÁCH XÁC ĐỊNH DOANH THU TRONG CÁC TRƯỜNG HỢP ĐẶC THÙ

1. Nhóm dịch vụ nhận tiền trước nhiều năm (Cho thuê tài sản, Sân gôn, Dịch vụ khác)

Khi khách hàng trả tiền trước cho nhiều năm, doanh nghiệp căn cứ vào hóa đơn, chứng từ và việc xác định chi phí để chọn 1 trong 2 phương pháp:

Phương pháp 1: Phân bổ đều doanh thu theo số năm thu tiền trước.

Phương pháp 2: Ghi nhận toàn bộ số tiền thu được vào doanh thu tính thuế của năm phát sinh.

⚠️ Quy tắc tính ưu đãi thuế TNDN:

Nếu doanh nghiệp đang trong thời gian hưởng ưu đãi thuế nhưng chọn Phương pháp 2 (ghi nhận doanh thu 1 lần), số thuế TNDN được miễn hoặc giảm của từng năm/kỳ ưu đãi sẽ được xác định bằng: Tổng số thuế TNDN của số năm trả tiền trước chia cho số năm thu tiền trước.

2. Nhóm thương mại, đại lý và tiêu dùng nội bộ

Bán hàng trả góp, trả chậm: Xác định theo giá bán hàng hóa, dịch vụ trả tiền một lần (giá bán trả ngay tại thời điểm mua), không bao gồm tiền lãi trả góp/trả chậm.

Đại lý bán đúng giá hưởng hoa hồng:

Bên giao đại lý (gồm cả đại lý đa cấp): Doanh thu là tổng số tiền bán hàng hóa.

Bên nhận đại lý: Doanh thu là phần tiền hoa hồng được hưởng theo hợp đồng.

Trao đổi, tiêu dùng nội bộ: Áp dụng cho hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi hoặc tiêu dùng nội bộ (loại trừ hàng hóa, dịch vụ tiếp tục phục vụ quá trình sản xuất, kinh doanh của chính DN). Doanh thu được tính theo giá bán của sản phẩm cùng loại hoặc tương đương trên thị trường tại thời điểm phát sinh.

3. Nhóm xây dựng, gia công và vận tải

Hoạt động gia công hàng hóa: Là tổng số tiền thu về bao gồm tiền công gia công, chi phí về nhiên liệu, động lực, vật liệu phụ và các chi phí khác phục vụ cho việc gia công.

Hoạt động vận tải: Là toàn bộ doanh thu từ hoạt động vận chuyển hành khách, hàng hóa, hành lý phát sinh trong kỳ tính thuế.

Hoạt động xây dựng, lắp đặt: Xác định theo giá trị công trình, hạng mục hoặc khối lượng công trình đã được nghiệm thu hoàn thành.

Nếu có bao thầu nguyên vật liệu, máy móc: Doanh thu bao gồm cả giá trị nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị.

Nếu không bao thầu nguyên vật liệu, máy móc: Doanh thu không bao gồm giá trị nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị.

4. Nhóm đặc thù tài chính, dầu khí và trò chơi có thưởng

Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC): Là số tiền bán hàng hóa, dịch vụ theo hợp đồng. Nếu các bên phân chia kết quả kinh doanh bằng doanh thu hoặc bằng sản phẩm, doanh thu tính thuế là phần doanh thu hoặc giá trị sản phẩm được chia cho từng bên.

Ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm: Doanh thu xác định theo pháp luật về chế độ tài chính của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, pháp luật chứng khoán và bảo hiểm. Dịch vụ tài chính phái sinh thực hiện theo quy định của pháp luật kế toán và các luật liên quan.

Kinh doanh trò chơi có thưởng (Casino, đặt cược, trò chơi điện tử): Doanh thu là số tiền thực thu từ hoạt động này (đã bao gồm thuế Tiêu thụ đặc biệt) trừ đi số tiền đã chi trả thưởng cho khách hàng.

Khai thác dầu thô, khí thiên nhiên: Là toàn bộ giá trị của sản lượng dầu thô, khí thiên nhiên thực tế được bán tại điểm giao nhận (nơi chuyển giao quyền sở hữu) dựa trên giao dịch sòng phẳng (không gồm thuế GTGT).

Trường hợp bán không theo giao dịch sòng phẳng: Doanh thu = Khối lượng dầu thô $times$ Giá bán trung bình cộng của tháng xuất bán của loại dầu cùng loại hoặc tương đương trên thị trường quốc tế (tham khảo giá WTI, Brent, Platts). NNT phải cung cấp thông tin về thành phần, chất lượng dầu thô cho cơ quan thuế.