CĂN CỨ VÀ PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH THU NHẬP TÍNH THUẾ TNDN

(Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 – Áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025 trở đi)

I. CĂN CỨ TÍNH THUẾ & HỆ THỐNG CÔNG THỨC CỐT LÕI

Để tính toán chính xác nghĩa vụ thuế TNDN trong kỳ, doanh nghiệp căn cứ vào hai yếu tố chính: Thu nhập tính thuế và Thuế suất.

Quy trình dòng tiền được cơ quan thuế xác định thông qua hai công thức nền tảng sau:

1. Công thức xác định Thu nhập chịu thuế (TNCT):

Thu nhập chịu thuế = Doanh thu - Các khoản chi được trừ+ Các khoản thu nhập khác

(Thu nhập khác bao gồm cả các khoản thu nhập hợp pháp nhận được ở ngoài lãnh thổ Việt Nam).

2. Công thức xác định Thu nhập tính thuế (TNTT):

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thu} - Thu nhập được miễn thuế + Các khoản lỗ được kết chuyển

II. NGUYÊN TẮC HẠCH TOÁN GỘP VÀ BÙ TRỪ LỖ LÃI TRONG KỲ

Khi doanh nghiệp phát sinh nhiều hoạt động sản xuất, kinh doanh song song trong cùng một kỳ tính thuế, việc xử lý lỗ lãi giữa các dòng thu nhập được thực hiện theo nguyên tắc sau:

1. Nguyên tắc bù trừ chung

Thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp là tổng thu nhập hợp nhất từ tất cả các hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ.

Nếu có hoạt động kinh doanh bị lỗ, doanh nghiệp được tự do lựa chọn bù trừ số lỗ đó vào thu nhập chịu thuế của các hoạt động đang có lãi.

Phần thu nhập còn lại sau khi bù trừ sẽ áp dụng mức thuế suất TNDN tương ứng của hoạt động kinh doanh đang có thu nhập đó.

2. Hai giới hạn chặn nghiêm ngặt (Ngoại lệ bắt buộc)

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý hai trường hợp đặc thù dưới đây để tránh sai sót khi làm hồ sơ quyết toán:

⚠️ Ngoại lệ 1: Giới hạn bù trừ đối với Bất động sản và Dự án đầu tư

Số lỗ phát sinh từ các hoạt động: Chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư, hoặc chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư tuyệt đối không được phép bù trừ với thu nhập từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh đang trong thời gian được hưởng ưu đãi thuế TNDN.

???? Ngoại lệ 2: Cách ly hoàn toàn đối với hoạt động Khoáng sản

Toàn bộ thu nhập chịu thuế từ các hoạt động liên quan đến khoáng sản bao gồm: Chuyển nhượng dự án đầu tư/quyền tham gia dự án/quyền thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản bắt buộc phải tách riêng biệt để kê khai và nộp thuế. Doanh nghiệp không được phép bù trừ lỗ, lãi giữa nhóm hoạt động khoáng sản này với bất kỳ hoạt động sản xuất, kinh doanh nào khác trong kỳ tính thuế.