Chào bạn, dưới đây là hướng dẫn chi tiết, trực quan về cách xác định lãi - lỗ và phương pháp chuyển lỗ kỳ này theo đúng tinh thần của Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP (áp dụng cho kỳ tính thuế từ năm 2025 trở đi).

I. NGUYÊN TẮC XÁC ĐỊNH LÃI – LỖ TRONG KỲ

Theo quy định mới, lỗ phát sinh trong kỳ tính thuế được hiểu là số chênh lệch âm về thu nhập tính thuế, trong đó tuyệt đối chưa bao gồm các khoản lỗ của những năm trước kết chuyển sang.

Để xác định một năm doanh nghiệp kinh doanh LÃI hay LỖ về mặt chính sách thuế, chúng ta thực hiện tính toán theo 2 bước cốt lõi:

Bước 1: Tính Thu nhập chịu thuế (TNCT)
Thu nhập chịu thuế = Doanh thu - Chi phí được trừ + Thu nhập khác (gồm cả thu nhập nước ngoài)

Bước 2: Xét hiệu số giữa Thu nhập chịu thuế và Thu nhập miễn thuế (TNMT)

II. PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH CỤ THỂ VÀ VÍ DỤ MINH HỌA

Tùy thuộc vào việc doanh nghiệp có phát sinh khoản thu nhập được miễn thuế hay không, kế toán áp dụng cách nhận diện kết quả dưới đây:

Trường hợp 1: Doanh nghiệp CÓ phát sinh Thu nhập miễn thuế

Đối với nhóm này, bạn cần lấy Thu nhập chịu thuế trừ đi Thu nhập miễn thuế để làm thước đo:

Nếu Thu nhập chịu thuế - Thu nhập miễn thuế > 0  Doanh nghiệp LÃI.

Nếu Thu nhập chịu thuế - Thu nhập miễn thuế< 0  Doanh nghiệp LỖ.

???? Ví dụ minh họa 1 (Năm tài chính 2026):

Công ty Kế Toán Thiên Ưng thu thập được các số liệu sau:

Doanh thu: 1.500.000.000 đồng

Chi phí được trừ: 1.200.000.000 đồng

Thu nhập khác: 100.000.000 đồng

Thu nhập được miễn thuế: 50.000.000 đồng

Cách tính: Thu nhập chịu thuế = 1.500.000.000 - 1.200.000.000 + 100.000.000 = 400.000.000 đồng

Hiệu số xét lãi lỗ = 400.000.000 - 50.000.000 = 350.000.000 đồng

Vì $350.000.000 > 0 rightarrow$ Kết quả kỳ tính thuế năm 2026 của Công ty Thiên Ưng là LÃI.

Trường hợp 2: Doanh nghiệp KHÔNG CÓ Thu nhập miễn thuế

Khi không có thu nhập miễn thuế, kết quả lãi hay lỗ sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào giá trị của Thu nhập chịu thuế:

Nếu Thu nhập chịu thuế > 0 (Tổng Doanh thu + Thu nhập khác lớn hơn Chi phí được trừ) Doanh nghiệp LÃI.

Nếu Thu nhập chịu thuế} < 0 (Tổng Doanh thu + Thu nhập khác nhỏ hơn Chi phí được trừ) Doanh nghiệp LỖ.

???? Ví dụ minh họa 2 (Năm tài chính 2026):

Công ty Bảo An thu thập được các số liệu sau:

Doanh thu: 1.000.000.000 đồng

Chi phí được trừ: 1.100.000.000 đồng

Thu nhập khác: 30.000.000 đồng

Thu nhập được miễn thuế: 0 đồng

Cách tính: Thu nhập chịu thuế = 1.000.000.000 - 1.100.000.000 + 30.000.000 = - 70.000.000

Vì -70.000.000 < 0 Kết quả kỳ tính thuế năm 2026 của Công ty Bảo An là LỖ (số lỗ phát sinh trong kỳ là 70 triệu đồng).

III. QUY ĐỊNH VỀ CÁCH CHUYỂN LỖ SANG CÁC KỲ SAU

Khi doanh nghiệp được xác định là có số lỗ phát sinh trong kỳ (theo các cách tính trên), quyền lợi và nguyên tắc chuyển lỗ được thực hiện như sau:

Nguyên tắc chuyển lỗ thông thường:

Số lỗ phát sinh sẽ được kết chuyển sang năm sau để giảm trừ trực tiếp vào thu nhập chịu thuế của năm đó.

Thời hạn chuyển lỗ: Được chuyển lỗ liên tục không quá 05 năm, mốc thời gian tính từ năm tiếp theo liền kề năm phát sinh khoản lỗ đó.

Quy định riêng đối với hoạt động Khoáng sản:

Nếu doanh nghiệp phát sinh số lỗ từ các hoạt động: Chuyển nhượng dự án đầu tư thăm dò/khai thác/chế biến khoáng sản hoặc chuyển nhượng quyền tham gia dự án/quyền thăm dò/khai thác/chế biến khoáng sản thì không được gộp chung.

Số lỗ này bắt buộc phải theo dõi riêng và chỉ được chuyển sang năm sau vào đúng phần thu nhập chịu thuế của chính hoạt động đó. Thời gian giới hạn kết chuyển vẫn áp dụng quy tắc liên tục không quá 05 năm.